Deli Dumrul, Dede Korkut Kitabındaki ünlü hikayelerden biridir, öykünün kahramanı Deli Dumrul, her şeye meydan okuyan gözü pek bir kişidir.
Bir köprü yaptırır ve üzerinden geçen, geçmeyen herkesten para almağa başlar. Bir gün köprünün yanıbaşında yerleşmiş oba halkının ağlaştığını görür, merak edip oba halkından bir yiğidin Azrail tarafından canının alındığını duyunca öfkelenir, Azrail’e ders vermeğe kalkar. Bu davranışına kızan Tanrı onu ölümle cezalandırır. Deli Dumrul canını geri vermesi için Tanrı’ya yalvarır; kendi yerine başka bir can bulması şartıyla bağışlanır. Deli Dumrul önce anne ve babasına başvurur. İkisi de Deli Dumrul’un yerine ölmek istemezler. O da çaresiz kalarak vasiyetini bildirmek için karısı ile görüşmek üzere Azrail’den izin alır. Karısı onun için canını feda etmeğe hazır olduğunu söyler. Bunun üzerine Deli Dumrul yeniden Tanrı’ya yakarır, karısı ve çocukları için bağışlanmasını diler. Kadının bu sevgisi ve fedakârlığı karşısında onlara acıyan Tanrı, Azrail’e yaşlı ana-babanın canlarını almasını buyurarak, onların ömürlerini de genç karı-kocaya bağışlar.