Kısas Nedir? Kısas Cezası Nasıl Uygulanır?

- in Nedir

Kısas nedir? Kısas cezası nasıl uygulanır? İşlenen suçu aynen suç işleyen kişiye uygulama; göze göz, dişe diş şeklinde cezalandırma. Gerek öldürme ve yaralama, gerek herhangi bir uzvun yok edilmesi veya işe yaramaz duruma getirilmesi yolunda işlenmiş olan suçların faillerinin de işledikleri suçun aynı ile cezalandırılması yoluna gidilir. Bütün ilkel topluluklarda rastlanılan kısas cezası, ilk zamanlarda doğrudan doğruya suçtan zarar gören veya mirasçılarınca suçluya uygulanırdı.

Kısas, İslam Hukukunda uygulanan bir cezalandırma biçimidir. Ancak, gelişme göstererek, mahkemece verilmiş bir hüküm olmadıkça kısas cezasının uygulanmasına yer verilmediği gibi, cezanın suçlunun yakınlarına uygulanmasını da kaldırıp Ceza Hukukunda ilkel devre göre ileri bir adım atmıştır. Cezayı kişiselleştirmiş, yani cezanın ancak suçu işleyene uygulanabileceği ilkesini kabul etmiştir.

Bu sistemde uygulanan kısas cezası, cana karşı kısas ve uzva karşı kısas olmak üzere ikiye ayrılır. Cana karşı kısas candır, bir kimseyi öldürmüş olan kimse öldürülür. Ancak bu cezanın verilebilmesi için failin suçu bilerek, isteyerek işlemesi gerekir.

En yakın akraba, kısas veya diyet yaptırımlarından birini seçebilir. Yaralı da ölmeden önce kısastan vazgeçebilir. Uzva karşı,yani candan aşağısı için kısasta bir kimseyi bilerek isteyerek ve haksız olarak öldürmeyecek biçimde yaralayan kimse aynı biçimde yaralanır. Bu yarayı, isterse yaralının kendisi açabilir.

Kısas, ilkel bir cezalandırma biçimidir, ödetme anlayışına yani suç işleyenin aynı biçimde karşılık görmesi ilkesine dayanır. Oysa günümüz Ceza Hukukunda amaç, suçluyu topluma kazandırmak, ıslah etmektir.

Büyük Kültür Ansiklopedisi 7 Cilt 2670