HalkbilimiGiyim-Kuşam

Anadolu Kadının Giyim Kuşamı, Kıyafetleri, Takıları

Anadolu kadını nasıl kıyafetler giyer, hangi takıları takar, giyim ve kuşamı nasıldır?

Anadolu kadınlarının giyim özellikleri

Çeşitli uygarlıkların beşiği olan Türkiye, tarih zenginliklerinin yanında, el sanatları ve folklorik değerleri ile de Türk milletinin eşsiz sanat zevkini gösterir.

Cumhuriyetten sonra yapılan kıyafet devrimi ile eski giysiler yerini, uygar dünyanın giydiği kıyafetlere bıraktı. Saray, Şehir ve Anadolu giyimi olarak gruplara ayrılan Türk Kadın giyimi içinde, saray ve şehir giyiminde 17.nci Yüz Yıldan sonra Avrupa etkisi görülmeye başlar.

Anadolu’da toprakla uğraşan ve modayı takip etmeyen köylü kadınının eski giyim geleneğini muhafaza ettiği görülür.

Anadolu kadınının çok renkli giyiminde bir neşe ve canlılık göze çarpar. Renkli giysileri, başlıkları, oyaları, takıları ve çorabındaki motiflerinde binbir mesaj gizlidir. Bütün bunlar suskun Anadolu kadınının sessiz alfabesini oluşturur. Kıyafetler kadının sosyal durumunu ifade ettiği gibi; Ege, Karadeniz, Doğu Anadolu, İç Anadolu bölgelerine ait yöresel özellikler gösterir.

Bir başlık, takı ve elbise yalnız başına bir şey ifade etmez. Bunlar ancak bir bütün içinde kıymet taşır. Bu da başlıktan ayağa kadar bütün malzemenin usullerine ve geleneklere göre giyilmesi ile olur. Türk Kadın Başlıkları ve Süslemeleri, giyimin en önemli bölümünü teşkil eder. Baş süslemelerinde, saç şekilleri, zülüfler, örgüler, örgülere takılan altın, gümüş, boncuk, tüy vb. süsler bölgelere göre değişir.

Başlıklar; ya doğrudan doğruya başa yapılır, ya da tas, tepelik, fes, taç, tuzak, hotoz gibi hazır olarak alınır. Düzenlenişi, bölgenin özelliklerine ve geleneklere bağlıdır. Sağa-sola eğilişi, bağlama şekilleri ve süsleri özel anlam taşır.

Genç kız, nişanlı, gelin, dul kadın bu başlıklardan anlaşılır. Başlıklara bağlanan her rengi ve sayısı, ayrı bir anlam ifade eden krep ve yazmalardan sonra, üzerlerine kıymetli taşlar, inciler, oyalar, boncuklar, alün ve gümüş süsler takılır.

Kadın süslerinin başlıcaları; beşibiryerdeler, top alünlar, küpeler, muskalar, hamaylı boncuk, kehribar, akik, kolonlar, şal kuşaklar, gümüş veya altın kemerler, bileziklerdir. İmkanlar azaldıkça takılar maddi değerini kaybeder. Bazı yörelerde erkek, geline tamamen altınla kaplı başlık takar, kadının başında taşıdığı başlık servetini simgeler. Başlıklar arasında en güzeli ve zengin olanı gelin başlıklarıdır.

Kadın giyiminde, günlük, işlik, sokak ve mutlu günlerde giyilen çeşitler vardır: Üçetek, bindallı, şalvar, gömlek, cepken, fermene, salta, ferace, çar, çarşaf en göze çarpan parçalardır. Ayrıca köylerin çoğunda ayrı ayrı renk ve motiflerle dokunan önlükler, bele bağlanan püsküllü kuşaklar, kolanlar, giyime özel bir güzellik katar.

Ülkemizde, Türk kadın giyim kuşam konusu bir bütünlük içinde, köklü olarak incelenmiş değildir. Tam bir kıyafet albümü ve müzemiz yoktur.

Olgunlaşma Enstitüleri ve Kız Meslek Liseleri çalışmalarıyla paha biçilmeyen değerde eski Türk El Sanatlarının ve kıyafetlerinin karakterlerini bozmadan günümüze kadar gelmesinde önemli görev yapmışlardır.
Özcan Tüzün

Kültürel Bellek

Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla hazırlanmış bir Web sitesidir. Site içerikleri başta Ansiklopediler olmak üzere değişik kaynaklardan derlenmiştir. Gazi Üniversitesi ( Türk Halk bilimi Bölümü) öğrencilerinin folklor derlemeleri de sitemizde yer almaktadır. serkan.gakko@gmail.com iletişim kurabilirsiniz.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı