HalkbilimiGelenek-Görenek

Düğün Adetleri Nelerdir Kısaca

Düğün Adetlerimiz Nelerdir, Düğünlerimizde Hangi Gelenekler Uygulanır.

Bir kız nişanlandığı andan itibaren oğlan evi tarafının gelin’dir. Düğün günü evlilik törenine hazırlanmış, süslenmiş kıza da gelin denir. Evlenip yeni evine giden bir kız, koca evinde bir süre evin gelini muamelesi görür. Evlenme çağına gelen kızlar, içinde bulundukları yörenin gelenek ve inançlarına göre gelin olurlar.

İlkel çağlarda, Özellikle totem inançlarına bağlı klan düzeninde gelin olan kız totemini değiştirir, kocasının totemine bağlanırdı. Bu yüzden gelin törenleri totem inançlarına bağlanarak yapılan dini tören niteliğindeydi. Eski Türk topluluklarında da bir obadan başka obaya giden gelin için düzenlenen törenler böyle bir nitelik taşırdı. İslamlıktan sonra gelin törenlerine bu dinin kuralları hakim oldu, fakat eski çağlardan süregelen birçok husus da tutuldu.

Anadolu’da gelin törenleri bölge bölge değişiklikler gösterir. Fakat bu tören ve inançların ortak yanları da vardır. Gelin muamelesi nişan töreniyle başlar. Nişanlı kız saçlarına ve baş örtme şekli ve baş örtülerinin rengi ile gelinliğe hazırlandığını açıklar. Nişanlılık süresinde gelin çeyizi hazırlanır. Düğün töreninde gelin, gelinlik adı verilen tören elbiselerini giyer. Düğün törenleri birkaç gün sürdüğü için gelinin birkaç elbisesi vardır. Bunların en önemlisi gelinin baba evinden koca evine gittiği (asıl tören o gün olur) giydiği, tel ve duvak taktığı gelinliktir.
Yeni bir eve gelin giden kız, bazı kurallara uymaya mecburdur.

Baba evinden çıkarken geline babası tarafından bir kemer kuşatılır ve baba ocağından diri çıktın, koca ocağından ölü çıkacaksın inşallah diye dua eder. Koca evine giden gelin kapıda, İyi bir hediye alıncaya kadar dayatır, içeri girmek istemez. Gelin, indirmelik verildikten sonra binekten iner (at, araba, şimdi otomobil).
Gelin, törenle gelin odasına alınır. Şehirlerde bu törene koltuk adı verilir. Saz takımı genellikte İzmir marşını veya başka kıvrak bir hava çalar. Gelin odasına alınan gelinin yüzündeki duvağı, damat yüz görümlüğü  hediyesini verdikten sonra açar. Sonra misafirler gelin görmeye davet edilir. Gelin her misafir için ayağa kalkmaya mecburdur. Genellikle gelinler yeni evlerinde yüksek sesle konuşmazlar; lakırdıya katılmazlar. Bu hakkı elde etmek için ya çocuk doğurmaları (özellikle oğlan) veya kayın babası tarafından konuşma İzni anlamını taşıyan bir hediye almaları gerekir.

Gelin, düğün törenlerinde görevli bütün yakınlarına ve koca evinin önemli kişilerine hediyeler götürür. Bunların çoğu kendi el emeği olur. Gelin yeni evinde genel geleneklere uyarak bir süre özel muamele görür. Nişanlılık, düğün, ilk evlilik devresinde bazı olaylar yeni gelinle ilgili olarak yorumlanır. Bunlara bakarak gelin uğursuz veya uğurlu sayılır. Gelin attan iner inmez bir delikanlı boş kalan ata sıçrayarak güveyin evine sürer. Eğer at kapıdan içeri girerse gelin uğurlu ve namuslu sayılır, aksi halde kıza şüphe ile bakılır.

Genellikle şu durumlarda gelin uğurlu sayılır: ilkbahar’da nişan günü yağmur yağarsa; nişan gününde yahut haftasında erkek akrabalarından biri erkek çocuk doğurursa: güvey ticarette başarıya ulaşırsa; memuriyetinde yükselir, maaşına zam yapılırsa; nişan günü damat adayı hoş rüyalar görürse; kısrak yavrularsa; inek ve benzeri hayvanlar dişi yavru doğurursa; bir hasta iyileşir, keder verici bir durum ortadan kalkarsa; kışın düğün haftasında hava iyi olursa, kar yağmazsa; nişan yahut düğün haftasında uzaktan bir yolcu gelirse.

Şu durumlarda da gelin uğursuz sayılır: nişan yahut düğün haftasında havalarda olağanüstü bir bozukluk olursa; uy yahut güneş tutulursa: bu haftalar içinde mahsul ve tarım ürünlerini etkileyecek tabii bir olay olmuşsa; aynı sürede erkek tarafından bir kayıp meydana gelirse (ticarette zarar, insan ölümü, hayvan ölümü ev yanması v.b.); hastalık, kavga, yaralama öldürme gibi olaylar; gelinin bindiği hayvan yahut araç yolda kalırsa; gelin bindiği attan düşerse.

Gelin hamamı. Düğünden birkaç gün önce (genellikle salı günü) hamamda bir tören yapılır, bu törene özellikle erkek tarafının davetlileri gelir. Gelin adayı sırmalı peştamallar kuşanır ve gümüşlü nalınlar giyerek misafirleri hamamın soğukluğunda karşılar. Burada kadınlardan kurulu saz takımı olur. Herkes geldikten sonra, gelinin evlenmemiş arkadaşları ellerinde mumlarla sıraya dizilirler, en önde gelin olduğu halde türküler söyleyerek hamamın İçine girerler. Oyunlar oynanır, türküler söylenir, sonra gelini yıkarlar. Oğlan tarafı, gelinin yıkandığı kurnaya çil paralar serper. Bu vesileyle gelinin vücudunda bir kusur olup olmadığı görülür. Sonra soğukluğa çıkılır, şerbetler içilir, natırlara bahşişler dağıtılır, çalgıcılara hediyeler verilir ve tören biter.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı