HalkbilimiMüzik Aletleri

Ağız Tamburası Nedir? Nasıl Çalınır? Özellikleri? Tarihçesi

Ağız tamburası nasıl bir müzik aletidir, özellikleri nelerdir? Türk boyları arasında yaygın olan bu müzik aleti hakkında bilgiler

Ağız tamburası, kobuz, gobuz, komis gibi adlarla da anılır, bir ucu çatal biçimindeki bir çerçevenin tabanına sabitleştirilmiş ince tahta ya da metal bir dilden oluşan müzik aleti.

Çalgıcı bu çerçeveyi bir rezonans kutusu olarak kullandığı ağzının önünde tutar ve aletin dilini parmağıyla çekerek titreşime geçirir. Aletin dili tek bir ses verir. Ağız boşluğuna verilen değişik biçimler, dilin çıkardığı sesi oluşturan bireysel armonik sesleri birbirinden ayırır. Usta çalıcılar, farklı sesler veren iki ya da daha fazla dilli ağız tamburasından bir gamın bütün seslerini elde edebilirler.

Ağız tamburası Okyanusya ve Asya’nın kabile kültürlerinde ve Avrupa’da çok yaygındır. Bu müzik aleti Avrupa’ya 14. yüzyılda Asya’dan gelmiştir. Avrupa’ya özgü biçimi, metal bir dilin bağlı olduğu armut biçiminde metal bir çerçevedir; bu biçime daha başka yerlerde de rastlanır. Tek parça bambudan ya da ağaçtan yapılmış ağız tamburaları da vardır. Bazı türlerinde dil, ona eklenen bir yay aracılığı ile titreşime geçirilir.
Narin ve çok az duyulan sesi nedeniyle ağız tamburası müziği Asya’da bir meditasyon müziği olarak kabul edilir. Asya Türkleri arasında çok yaygındır.

Çeşitli Türk boyları bu çalgıyı kopuz sözcüğünün değişkeleriyle adlandırdımıştır.  ( Kumıs, kubız, kubos, koms gibi) Avusturya’da ise 19 yüzyılda aşk seranatlarının çalgısı olarak kullanmışlardır. Ağız tamburası vurmalı bir çalgı değil, dili parmakla çekilerek titreşime geçirilen birkaç idiofan’dan ( ses çıkaran yeri ağaç, metal taş gibi tını veren katı malzemeden olan müzik aleti) biridir.

Kaynak: Ana Britannica 1 Cilt Sayfa: 188-189. 

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı