Tilki Hakkında Bilgi

- in Kültür
208
0

Tilki Nedir, Tilki Nasıl Yaşar, Tilkiler Neler Yer, Tilkiler Hakkında Özet Kısa Bilgi

Tilki (Vuipes vulpes), Avrasya’da yaygın pek çok türü bulunan memeli bir hayvandır, Kurt, köpek, çakal, koyot ve dingo gibi köpekgillerdendir. Öteki köpekgillerden farklı olarak bacakları daha kısa. kuyruğu daha uzun ve bol kıllı, gözlerinin görünüşü elips biçimidir.

Tilkinin üstü, kızıla çalan sarı renkte bir postla kaplıdır; karın bölümü ile kuyruk ucunun rengi biraz daha koyu olur. Başından kuyruğunun ucuna kadar boyu aşağı yukarı 1,50-m., kuyruğu 35-50 cm arasındadır. Omuz başında yüksekliği 35-40 sın, ağırlığı 10-15 kg’dır.

Tilki hepçil beslenen bir hayvandır: Omurgasız hayvanlar, balıklar, küçük kemirgenler, sürüngenler, hatta bitkilerle beslenir. Kümes hayvanlarımda yakalar, hatta bazen oğlakları parçaladığı olur. Yorulmaz bir avcıdır, kurbanlarını amansızca izler ve göz koyduğu hayvanı ele geçirmek için sabırla pusuda bekler.

Tilki kazıcı bir hayvandır, karmaşık bir dehliz ve bölmeler ağıyla dolu bir inde ya şar; inin bir de kaçış kapısı vardır (bu, güvenliği için vazgeçilmez bir öğedir). Öteki köpekgillerin (sözgelimi kurt) tersine, tilki grup halinde ya şamaz. Ocak ayındaki üreme mevsimi dışında, türdeşlerinden ayrı durur. Her tilki, yaşama alanını kuyruğunun altındaki ya da ayak tabanındaki bezlerin çıkardığı kokuyla ve dışkısıyla işaretler. Varlığını öteki hayvanlara belli etmek için de çığlık atar.

Yavru tilkiler, ananın çiftleşmeden az sonra yerleştiği inde, 55 gün süren bir gebelikten sonra dünyaya gelirler; tilki bir doğuruşta 2-8 yavru doğurur. Yakın zamanlarda yapılan bazı gözlemlere göre, baba tilki anaya ve 5 aylık oluncaya kadar yavrulara yiyecek taşır.

Yaşamlarının ilk ayında yavruları ana tilki emzirir ve avlanmak için yalnızca geceleri ininden çıkar. Yavru tilkiler, 5 aylık olunca tek başlarına yaşamaya başlar, ini terk ederek yerleşebilecekleri bir yer aramaya koyulurlar. Dişiler, bir yaşını doldurunca yavru yapabilirler.

• Tilki her ortama kolayca uyabilir. Eskiden yalnızca ormanda yaşayan bir hayvanken, zamanla tarım alanlarını, hattâ insanların yakın çevresini sarmıştır. Tilkiyi yakalamak çok zordur; köpeklere karşı kendini kıyasıya savunur; ama bazı asalaklara kurban olur. İnsanoğlu tilkiyi tavşanların aşırı çoğalmasını önlemek amacıyla Avustralya’ ya sokmuş, ama tilki bazı keselileri tavşana yeğleyerek, tavşan yerine onların soyunu tüketmeğe başlamıştır.

• Kurt ya da vaşak gibi doğal düşmanlarının azalması sonucu, tilkiler artmaya başlamışlar, ama Avrupalılar, özellikle Almanya’da kuduz görülmesi ve hastalığın Batı’ ya doğru yayılması üstüne, tilkiye karşı amansız bir savaş yürüterek bu çoğalmayı kısa sürede frenlemişlerdir.

• Bu savaşta zehir kullanılması, başka türlere de yansır ve gereksiz bir kıyıma yolaçar. İnsanları buna iten, çoğunlukla, kuduz hastalığıyla savaşmak isteğinden çok, tavşan gibi bazı av hayvanlarını yakalamakta kendilerine rakip olan tilkiye karşı duydukları kindir. Kuduz hastalığının çoğalma hızı, kemirgenlerin yer değiştirmesiyle olduğu kadar, tilkinin çok daha uzun mesafeler aşmasıyla da ilgilidir.