Sanat ve Sanat Türleri

Mayıs 4, 2012 3 Comments »

fresk Sanat ve Sanat Türleri

 Sanat Nedir, Sanat Türleri Nelerdir, Sanat vee Sanat Türleri Hakkında Bilgiler

Sanat, insanın varoluşuyla başlar. İnsanlar; en eski dönemlerden beri duygularını, düşüncelerini, heyecanlarını, istek ve beklentilerini sanat yapıtlarıyla biçimlendirmiştir. Sanatın tarihi, çok eski olduğu için değişik dönemlerde değişik sanat tanımları ortaya çıkmıştır. Bir tanıma göre sanat; bir form ortaya çıkarılabilme yetenek ve becerisidir. Sonsuz sayıda değişik ve değişen formlar üreten doğa karşısında insan, yetenek ve becerisi ile değer kazanabilmekte ve bir ölçüde de yaratıcı olabilmektedir. Doğa, sanatçıya tümüyle ya da alabildiği ölçüde kaynak olmakta; ışıkları, renkleri, sesleri, ritm ve uyumu ile onu etkileyebilmektedir.

Bir başka tanıma göre ise sanat; bir duygunun, bir tasarının ya da güzelliğin anlatımında kullanılan yöntemlerin tümü ve bu anlatım sonucu ortaya çıkan üstün yaratıcılıktır.

Değişik sanat tanımlarının yanı sıra sanatı şöyle de tanımlamak olasıdır: Sanat; insan yaratıcılığının, yeteneklerinin ve düş gücünün; mimari, resim, heykel, tiyatro, müzik ve edebiyat gibi çeşitli sanat etkinliklerinde biçimlenmesidir.

İnsanların çeşitli gereksinimlerini karşılamak amacıyla yaptıkları dokumacılık, aşçılık, marangozluk ve duvarcılık gibi etkinliklere ise zanaat denir. Burada söz konusu olan maddi bir gereksinimin karşılanmasıdır. Buna pratik sanatlar da denir. Sanat ise hoş ve güzel etki oluşturmak amacıyla yapılan çalışmalar, bir yerde insanın, kendini aşabilme çabasıdır. Buna güzel sanatlar da denir.

Güzel sanatlar şu bölümlere ayrılır: Görsel ve biçimsel (plastik) sanatlar, sessel (fonetik) sanatlar, ritmik ve karma sanatlar.

Görsel ve Biçimsel (Plastik) Sanatlar

İnsanın maddeye biçim vererek yarattığı sanatlara denir.

Görsel ve biçimsel sanatlar üç grupta incelenebilir: Resim, mimari, heykel ve kabartma.

Resim: İki boyutlu bir anlatım biçimi, bir yüzey sanatıdır. Resim; çizgi ve boya ile herhangi bir yüzey üzerinde, ışık altında görülen her şeyin yansıtılmasıdır. Resmin temel malzemesi boyadır.

İşlenen konuya göre resim türleri şunlardır:

  • Portre, insanın dış görüntüsünü işler.
  • Janr, günlük yaşamdan bölümler verir.
  • Peyzaj, manzara resmidir.
  • İnterieur (enteriyör), ev içi resimlerini içerir.
  • Natürmort, konusu cansız doğa resmidir.
  • Afiş, reklam için yapılan resimdir.
  • Soyut resim, gerçek dışı betimlemelerdir.

Ayrıca mitolojik ve dinsel konularla av ve savaş sahneleri de resmin konusunu oluşturur.

Kullanılan malzemeye göre resim türleri şunlardır:

  • Fresko, yaş sıva üzerine boyalarla yapılan renkli duvar resimleridir.
  • Temperra, bir resim yapma tekniğidir. Yumurta, bal ve zamk gibi kuruma özelliğinde olan malzemelerle yapılır.
  • Guaş, sıvı zamkla sulu boya karışımı bir malzeme kullanılarak yapılan resim türüdür.
  • Pastel, özel pastel kalemlerle yapılır.

Ayrıca, sulu boya ve yağlı boya ile yapılan resim türleri de vardır.

Mimari: Her türlü yapı sanatıdır.

Mimarinin en yaygın gruplaması şu şekilde yapılmaktadır:

  • Ait olduğu döneme göre mimari: İlk Çağ, Orta Çağ mimarisi gibi.
  • Yapıların amacına göre mimari: dinsel mimari, askerî mimari, sivil mimari (Resim 2) gibi.
  • Tarzına göre mimari: Barok mimarisi, Gotik mimarisi gibi.
  • Kullanılan malzemeye göre mimari: ahşap mimari, taş mimari, tuğla mimari gibi.
  • Ait olduğu kültüre göre mimari: Türk mimarisi, Fransız mimarisi gibi.

Heykel ve kabartma: Çeşitli maddelerin yontularak ya da kalıba alma tekniğiyle biçimlendirilmesi sonucu ortaya çıkan bir sanat türüdür (Resim 3). Heykel yapımında taş, mermer, alçı, kil, toprak, ahşap, tunç ve bronz gibi malzemeler kullanılır.

Kabartma; taş, metal, kil, ahşap ya da alçı üzerinde bazı yüzeyleri oyulan bazı yüzeyleri ise kabartılan sanat yapıtıdır.

Sessel (Fonetik) Sanatlar

Sesler ve sözler aracılığıyla biçim kazanmış olan sanatlara sessel sanatlar denir. En önemli dalları edebiyat ve müziktir.

Edebiyat: Duyguların, düşüncelerin, hayallerin, istek ve amaçların söz ya da yazı ile güzel ve etkili bir biçimde anlatılması sanatıdır.

Müzik: Duyguların ve düşüncelerin sesle biçimlendirildiği sanat türüdür. Evrensel bir iletişim aracı olarak kulağa hoş gelen bir yapısı vardır. Müziğin ilk çağlardan günümüze kadar çeşitli amaçlarla kullanıldığı bilinmektedir. Örneğin, hastalıkların tedavisinde, askerî harekâtlarda ya da dinsel amaçlı törenlerde olduğu gibi.

Ritmik Sanatlar

Ritmik sanatlar insan vücudunun hareketlerinden doğan sanatlardır. Dans, opera, bale ve tiyatro bu sanat türüne girer.

Dans: Genellikle insan ya da çalgı (bir ya da birden çok) sesine uyularak düzenlenen beden hareketlerinin bütünüdür.

Opera: Sözlerinin bütünü veya bir bölümü orkestra eşliğinde müzik olarak söylenen sahne oyunlarıdır.

Bale: Belli figürlerle, adım atışlarla sahne düzenine ve müziğe dayalı olarak yapılan bir gösteri sanatıdır.

Tiyatro: İnsanı ve toplumu ilgilendiren olayların, yine insanlar tarafından canlandırılmasıyla oluşan bir sanat türüdür. En eski sanat türlerinden olan tiyatronun trajedi, komedi ve dram gibi türleri vardır.

Karma Sanatlar

Karma sanatlar ise hareketli ama temel malzemesi insan toplum ekseninde oluşan, her türlü dramatik çalışmaları kapsar. Sinema, orta oyunu, kukla vb. bu sanat türüne girer.

Sinema: Kendinden önce gelişmiş olan resim, mimari, heykel, edebiyat ve müzik gibi çeşitli sanat dallarına dayalı, büyük teknik ve beceri gerektiren bir sanat dalıdır. Bütün bu etkinlikler, bir film şeridi üzerine kaydedildikten sonra karartılmış bir salonda perdeye yansıtılarak seyirciye aktarılır.

Orta oyunu: Sahne, perde, dekor, suflör kullanmadan, halkın ortasında oynanan Türk halk tiyatro-sudur.

Kukla: Hareketli yerleri iplikle sanatçının parmaklarına bağlanarak bir perdenin üzerinden, karton gibi hafif nesnelerden yapılmış bebeklerle oynatılan bir oyundur.

Kaynak: Lise Sanat Tarihi 1. Doc. Dr. Mehmet Zeki iBRAHiMGiL

Benzer Yazılar

3 Comments

  1. gülşah 30 Eylül 2013 at 20:45 - Reply

    Çok teşekkürler sayenizde odevimi yapabildim ve çatlak kumbasardan kurtuldum :D

    • ebrar 24 Şubat 2014 at 17:15 - Reply

      ödevimi yaptım sizin sayenizde yaptımm.

  2. Furkan 17 Eylül 2014 at 19:12 - Reply

    Bilgi için teşekkürler.

Lütfen Yorumlarınızı Eksik Etmeyin

Yorumlarınızı Türkçe kurallarına uygun olarak yazın.En az bir cümle oluşturacak şekilde yorum yapın ! Aksi takdirde boş yere yorum yapmış olursunuz*

Page optimized by WP Minify WordPress Plugin