Lidya Sanatı

Mayıs 17, 2012 4 Comments »

sanat2 Lidya Sanatı

Lidya Sanatı Hakkında Bilgiler

Anadolu’nun batı yakasında, Gediz ve Küçük Menderes vadilerini içine alan bölgede kurulan Lidya uygarlığı; görkemin, zenginliğin ve kültürel etkinliklerin doruğa ulaştığı bir uygarlıktır. Lidyalıların bu denli zengin olmalarının nedeni Paktolos (Sart) Çayı’nda bulunan altındır.

Lidya uygarlığını yaratan insanların, bölgeye gelişleri ile ilgili bilgiler kesin değildir. Kimi bilim insanları, Lidyalıların Anadolu’ya MÖ 1200 yıllarında Frigyalılarla birlikte geldiklerini öne sürer. Kimileri de Lidya ve Hitit dilleri arasındaki benzerlikten yola çıkıp MÖ 2000 yılından önce doğudan Anadolu’ya geldikleri savı üzerinde birleşir.

Başkentleri Sardes [(Sard) (Salihli, Manisa)] olan Lidyalıların diğer önemli yerleşim merkezleri İkiztepe ve Aktepe (Uşak)’dir. Lidyalılar, yerleştikleri bölgelerde çok sayıda yapıt vermişlerdir. Lidya Devleti MÖ 547 yılında Sardes’i ele geçiren Persler tarafından ortadan kaldırılmıştır.

a. Mimari

Lidya mimarisiyle ilgili bilgiler başkent Sardes’te yapılan kazılara dayanır. Günümüze yeterli kalıntısı gelmemekle birlikte, güçlü surlarla çevrili başkentte krallık sarayı ve resmî dairelerin olduğu anlaşılmıştır. Kentin kuzeyindeki anıtsal teras duvarları, bu yörenin Lidyalılar açısından önemli olduğunu ve resmî bir özellik taşıdığını gösterir. Buna karşılık ekonomik etkinlikler daha çok kenti batıdan sınırlayan Paktolos (Sart) Çayı yöresinde toplanmıştır. Çünkü altın arıtma atölyeleri, mücevher dükkânları ve pazar yerleri buradadır.

Başkent Sardes’te taş ve mermer yapılara rastlanmasına karşın, halka ait konutlar oldukça yoksul görünümlüdür. Taş temel üzerine yükselen kerpiç duvarlı evler sazdan bir damla örtülüdür. Dikdörtgen planlı bu evlerin iç bölümleri, ev halkının gereksinimine göre ayarlanmıştır. Uzun duvar üzerine açılmış bir kapıyla girilebilen evlerin tabanı topraktır. İçerde kiler bölümü, ocak ve fırın bulunmaktadır.

Lidya mimarisinde tapınaklar ve mezarlar ayrı bir öneme sahiptir. Özenli taş işçiliği kullanılarak yapılan tapınaklara tek örnek Sardes’teki Kybele Tapınağı’dır.

Lidyalılar da kral ve soylularını, Frigyalılarda olduğu gibi yığma olarak yaptıkları tepeler (tümülüs) altına gizlenen odalara gömmüşlerdir.

Tümülüs türündeki bu mezarlar Lidya bölgesinin çeşitli yerlerine dağılmıştır. Kral ve ailesi, Sardes’in kuzeyinde Marmara Gölü’nün kıyısındaki Bintepe Mezarlığı’na gömülmüşlerdir. Bu mezarlıkta, irili ufaklı yaklaşık 150 tümülüs bulunmaktadır. Bunların içinde boyu 70 metre dolaylarında olan tümülüs, tarihçi Heredotos (Heredot) tarafından ünlü Lidya kralı Alyattes’e mal edilmektedir.,

b. Küçük Sanat Eserleri

Lidyalıların insanlık tarihine ve kültürüne yaptıkları en büyük katkı, parayı bulmuş olmalarıdır. Bu buluşun doğal sonucu olarak dünya ticaretinde değiş tokuş sisteminin yerini para ticareti almış; böylelikle iş ve ticaret alanlarında yeni ve büyük gelişmeler olmuştur. Elektron denen altın gümüş karışımı bir maddeden yapılmış ilk Lidya sikkeleri biçim olarak baklaya benzer. Sikkeler, üzerinde yer alan motiflerle birer küçük sanat eseridir.

Sikke, üzerinde basıldığı uygarlığa ait resim ve yazı bulunan madenî paraya verilen addır.

Lidyalılardan günümüze kadar gelen çanak çömlek buluntuları, üzerinde yer alan figürlerle Yunan seramiklerine benzer. Lidya ticaretinde önemli bir yeri olan krem ve parfümlerin konulması için yapılan lydion (lidyon)lar çağa özgü ilginç çanak çömlek örneklerini oluşturmaktadır. Ayrıca tunç, gümüş ve altın kullanılarak yapılan çeşitli kap kacaklar (testi, süzgeç vb.) oldukça ilginçtir.

Altın buluntular arasında çeşitli tümü-lüslere bırakılan ölü armağanları önemlidir. Karun hazineleri ya da Lidya hazineleri bu dönemin önemli yapıtlarını barındırır. Bunlar arasında diğer değerli madenlerden yapılmış çeşitli kaplar , mühürler, buhurdanlıklar, fresko-lar, koltuk dayanağı olan mermer sfenks heykeller ve takılar, da bulunmaktadır.

Kaynak: Doc. Dr. Mehmet Zeki iBRAHiMGiL ( Lise Sanat Tarihi 1)

Benzer Yazılar

4 Comments

  1. Berfin 02 Aralık 2013 at 13:34 - Reply

    Çok Teşekkürler..

  2. şevval 16 Aralık 2013 at 19:43 - Reply

    Lidyalılar çok zengin

  3. alexis 03 Ocak 2014 at 16:08 - Reply

    çok teşekkür ederim çok ayrıntılıydı ve ok hoşuma gitti aradığım her şey vardı!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

  4. Berfin 13 Nisan 2014 at 09:52 - Reply

    sağ olun… çok işime yaradı

Lütfen Yorumlarınızı Eksik Etmeyin

Yorumlarınızı Türkçe kurallarına uygun olarak yazın.En az bir cümle oluşturacak şekilde yorum yapın ! Aksi takdirde boş yere yorum yapmış olursunuz*

Page optimized by WP Minify WordPress Plugin