Lamba Nasıl Işık Verir? Lamba Çeşitleri Nelerdir?

Lamba nedir, nasıl ışık verir, Geçmişte kullanılan lambalar nasıldır? Lamba çeşitleri ve özellikleri hakkında bilgi.

Lamba, katı, sıvı, gaz yakıtla ya da elektrik enerjisinden yararlanılarak çalıştırılan ışık kaynağı. Aydınlatma aracıdır. Elektromanyetik dalgalar yayan aygıtlara da bu ad verilir.

Elektrik ampulünün bulunuşuna kadar insanoğlunun aydınlanma ihtiyacına büyük ölçüde cevap veren gaz yağı ve petrol lambaları, 19. yüzyılın ortalarına doğru kullanılmaya başlandı. Lambanın deposundaki gaz yağı, yuvarlak ya da yassı bir fitille yanma yerine yükselir. “Lamba şişesi” denilen silindirimsi ve küremsi bir cam içinde yanan petrolün is çıkarması ise fitilin ayarlanmasıyla önlenir. Şişe içinden geçen hava akımı da tam yanmayı sağlar. Bu tür lambalar, günümüzde de kullanılmaktadır.

19. yüzyılın ikinci yarısında ve 20. yüzyılın başlarında, cadde ve sokakların aydınlatmasında gaz yakıtlı lambalar kullanılmaktaydı. Bu aydınlatıcılarda kullanılan yanıcı gaz maden kömüründen elde edilirdi.

Asetilen lambalarında da su ile etkilenen kalsiyum karbürün çıkardığı yanıcı gaz (gaz yakıt) kullanılır.

Elektrik enerjisini ışık enerjisine çeviren aygıtlar çeşitlidir. Bunlardan en çok kullanılanlara “ampul” denir. Ampulün içinde hava yoktur. Bu sayede içinde bulunan tungsten tel daha uzun süre dayanmaktadır. Telden geçen elektrik akımı, onu akkor haline getirir, böylece güçlü bir ışık sağlanmış olur. Daha sonra gazışıl lambaların kullanılması gittikçe yaygınlaşmıştır. Işığın rengi, ampul içindeki gazın cinsine göre değişir. Neon ile kırmızı, argon ve cıva buharıyla mavi, helyum ve sodyum ile sarı, kripton ile beyaz ışık elde edilir. Gün ışığına en çok benzeyen aydınlık ise krenonlu ampullerden alınmaktadır. Gazışıl lambalarında akkor duruma gelen teller de eklenerek ayrı tip ampuller yapılmaktadır.