Kırımdaki Tarihi ve Kültürel Eserler

- in Kültür
55
0

Kırımdaki tarihi ve kültürel eserler nelerdir, hakkında kısa bilgi.

Kırım’da 1924-1925′ te yapılan arkeolojik araştırmalar, yörenin, sanat bakımından daha XIII ve XIV. yüzyıllarda önemli bir yer tuttuğunu göstermiştir, ülkenin her tarafına yayılmış olan kent, kasaba, kale, saray, han, cami, medrese, türbe, tekke, çeşme, köprü vb mimari eserler, bölgede, yapı sanatının çok ilerlemiş olduğunun kanıtlarıdır. Eserler üzerinde özellikle Selçuklu ve Osmanlı etkileri dikkati çeker. XIV. ve XV. yüzyılların eserleri arasında, eski Kırım’daki Özbek camii ve medresesi, Sudak’taki cami, Bahçesaray’daki eski türbe vb, Selçuklu etkisinin birer örneği sayılır. XV. yüzyıldan itibaren Osmanlı etkisi başlar. Közleve’ deki Han camii 1552’de Mimar Sinan tarafından yapılmıştır. Karagöz kasabasındaki mescit, Karasu’daki Şor camii, kervansaray ve hamam, Kerç’te Evliya Çelebi’nin görmüş olduğu Bayezit ve Mustafa Çelebi camii, medrese, hamam, Batılı gezginlerin Elhamra’ya benzetmiş olduğu Bahçesaray’daki Han sarayı ve türbe, XVI. – XVII. yüzyıllara ait eserlerdir.

Giray, şair olarak önemli bir yer tutar. Divan sahibi olan Gazi Giray’ın şiirlerinin bir bölümü edebi Kıpçak – Çağatay Türkçesi ile, geri kalanı Osmanlıca veya ona yakın bir dille yazılmıştır. Mezarı Bahçesaray’dadır. Bahadır Girayinkiler ile karşılaştırılamaz. II. Mengil Giray’ın da Osmanlıca gazelleri vardır.

Han sarayında gelişen bu edebiyat yanında, sözlü halk edebiyatı da vardır. Bu halk edebiyat konularının zenginliği, türlerin çokluğu bakımından dikkate değerdir. En tanınmış kahramanlık destanları  arasında Edige ve Çora Batır destanları başı çeker. Kırım hanlığında yetişen halk şairleri arasında  İşmurza Kart, Seyim Mambay, Kırtambet ve Ahmet Akay önde gelir.

Büyük Kültür Ansiklopedisi 7 Cilt 2659