İlk Haberleşme Araçları ve Tarihsel Gelişimleri

Ekim 2, 2011 Yorum yok. »

tarihce İlk Haberleşme Araçları ve Tarihsel Gelişimleri

İlk haberleşme sistemi ilk çağda, bir kişiye özel mesaj gönderilmek istendiğinde ya da halka yapılan genel duyurularda taş tabletler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Takip eden yüzyıllarda yeni ülkelerin fethedilmesiyle giderek gelişmiş ve servet denilecek miktarlarda yatırım yapılan başlı başına bir teknoloji ve dev bir sektör haline gelmiştir.

İlk yazı teknolojisi, tam olarak tarihi bilinmemekle birlikte, kayaların üzeri sert ve sivri bir cisimle kazınarak yapılmış şekil ve sembollerden anlaşıldığı üzere, haberleşme yönünde İlk girişimin taş devri insanı tarafından gerçekleştirildiği ortaya çıkmaktadır.

İlk yazı dili Mezopotamya’nın güneyinde yerleşmiş Sümerler tarafından günümüzden yaklaşık 5000 yıl önce keşfedilmiş olan çivi yazısıyla gerçekleştirilmiştir.

İlk hiyeroglif yazısı, hanedanlıklar öncesi dönem olarak adlandırılan M.Ö. 3200-2950 yılları arasında Mısır’da keşfedilmiş olup, ilkin mezar taşları üzerinde uygulandığı bilinmektedir. 1867-1935 yılları arasında yaşamış James Quibell ve 1869-1949 yılları arasında yaşamış Fredrick Green adlı iki İngiliz arkeologun 1894 yılında Yukarı Mısır Nekhen’de yaptığı kazılar sonucu üzeri hiyeroglifle yazılmış bir tür taş tablet olan Narmer Paletler ortaya çıkarılmıştır. Bu doğrultuda yıllardan beri onların keşfettiği Narmer Palet, hiyeroglif yazılarının ilk örnekleri olarak bilinmektedir, ancak bâzı arkeologlar hiyeroglife ait ilk sembollerin, tarih öncesi devirde Nil nehrinin batı kıyısı boyunca yerleşmiş Gerzea halkı tarafından kullanıldığını ve ilkin M.Ö. 4000 yılında Gerzea çömlekleri üzerinde görüldüğünü ileri sürmektedirler. M.S. 1799 yılına kadar hiyeroglif yazılarının tercüme edilmesinin mümkün olmadığı ileri sürülmesine rağmen, general Napolyon’un askerleri Rosetta şehri yakınlarında kamp kurduklarında siyah bazalt taşından bir tablet ele geçirmişler ve 1790-1832 yılları arasında yaşamış Fransız Jean Francois Champollion adlı bilim adamı bu taşı inlediğinde, üzerinde hiyeroglif ve Mısır halkının günlük konuşma sırasında kullandığı demotik diline ait sembollerin aynısının Yunanca olarak yazılmış olduğunu keşfetmiştir. Bu nedenle Yunanca hiyerogliflerin ilk tercüme edildiği dil olarak kabul edilmektedir.

İlk alfabe M.Ö. 1500 yılı civarında bugünkü Suriye’de Ugarit’te kullanılmış olduğu ve 1929 yılında Ras Shamra’da yapılan kazılar sonucu Ugarit alfabesinin ilk alfabe olduğu ortaya çıkmıştır.

İlk Çin yazısı M.Ö. 1500 yılında keşfedilmiş olup, kaplumbağa derisi ve hayvan kemiklerinin üzerinde görülmüştür. O günden bugüne çok değişmiş olmasına rağmen, Çin yazısında halen ilk za¬manlardaki gibi bazı resimler ve semboller kullanılmaktadır.

Kalemler

İlkyazı kalemi M.Ö. 1000 yılı civarında geliştirilmiş olup bugün hâlâ Çinliler tarafından kullanılan çalı ve saz kamıştır. M.Ö. 300 yılında Mısırlılar mürekkep olarak koyu bir boyanın içine kalın saz kamışları batırıp bugün kullandığımız mürekkepli kalpmi oluşturmuşlardır. İlk bronzdan yapılmış kalem ise Pompei’ye bulunmuştur.

İlk hayvan tüyünden yazı kalemi, 560-636 yılları arasında yaşamış Seville’li St. Isodore tarafından yedinci yüzyılda kulla¬nılmış olduğu ileri sürülmesine rağmen, büyük olasılıkla daha önceki yüzyıllarda da kullanılmış olduğu tahmin edilmektedir. İlk kalem ucu 1828 yılında Birmingham’da John Mitchell tarafından üretilmiştir.

İlk dolma kalem 1702 yılında Paris’li Mösyö Bion tarafından üretilmiştir.

İlk dolma kalem patenti, mucidi kendisi olmasa da 1837-1901 yılları arasında yaşamış Amerikalı Lewis E. VVaterman tarafından 1884 yılında elde edilmiştir. Daha sonra hava basıncıyla şişirilmiş ilk lastiğin mucidi olup 1822-73 yılları arasında yaşamış RobertThomson tarafından 1849 yılında İngiliz patenti altında ilk dolma kalem üretilmiştir.

İlk tükenmez kalem 30 Ekim 1888 yılında John J. Loud tarafından keşfedilmesine rağmen, sadece derilerin üzerini işaretlemek için kullanılan sabit bir boya olduğu ileri sürülerek, buluşu küçümsenip istismar edilmiş ve başarısız olarak nitelendirilmiştir. Loud daha sonra icadının özellikle hakir görülüp, patentinin elinden alındığı konusunda haklarını ele geçirmek için dava açmıştır.

İlk başarılı tükenmez kalem üretimi 1899-1985 yılları arasında yaşamış Macar Lazlo Biro tarafından 1930 yılında gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda otomobillerdeki otomatik vitesin de mucidi olan kaşif {ulaşım bölümünde göreceksiniz) bu buluşuyla, kendi adı olan Biro’nurrtükenmez kalemde ilk marka haline gelmesini sağlamıştır. İkinci olarak Baron Marcel Biche, 1950 yılında bir başka tip tükenmez kalem üretip ona Bic adını vermiştir.

İlk yumuşak uçlu dolma kalem 1960 yılında su sızdırmayan materyallerden yapılmıştır.

Mürekkep

İlk mürekkep M.Ö. 3000 yılı civarında Çinliler tarafından keşfedilmiş olup, çam tütsüsü, gazyağı ve hayvan derilerinden elde edilen jelatinin karıştınImasıyla elde edilmiş olup, fırçayla uygulanmıştır.

Kurşunkalemler

Günümüzde kullandığımız kurşunkalem ancak 1564 yılında Borrovvdale, Cumberland’ta saf grafitin icadından sonra mümkün olmuş ve ilkin 1565 yılında hem İsviçreli hem de bir Alman olan Conrad Gesner tarafından üretilmiştir. İlk zamanlarda bir çubuk şeklinde kullanılmış, ancakl 662 yılında Almanya Nuremberg’te uzun tahta çubuklar içine yerleştirilerek, ilkin bugün kullandığımız kurşunkalem ortaya çıkmıştır. Amerika’da ise ilkin kurşunkalem 1812 yılında Concord Massachuset’li VVilli-am Monroe tarafından üretilmiştir. Ancak aslında kurşunkalem ilk zamanlarda yazı yazmaktan ziyade kağıt ve parşömenler üzerine çizgi çekmekte kullanılmıştır.

İlk silgi 1770 yılında İngiliz Edvvard Naime tarafından icat edilmiştir.

İlk kalemtıraşı 847 yılında FransızTherry des Estwaux tarafından icat edilmiştir.

Kağıt ve Parşömen

Papirüs, eski Mısırlıların kullandığı ilk yazı malzemesi kağıt olup, M.Ö. 2400 yılından itibaren kullanılmıştır. Ancak kağıt yerine geçmesine rağmen, bilinen anlamda kağıt değildir. Çünkü her ikisi de farklı maddelerden üretilmiştir. Latince adı Cyperus Papyrus olan Papirüs bitki saplarından kesilerek yapılmış, kağıt ise çeşitli bitkilerin liflerinin iyice ıslatılmasının ardından elekten geçirilip iyice süzülmesi ve hamur şeklinde yoğrularak üzerinden silindir geçirilip düzleştirilmesiyle elde edilmektedir.

Parşömen, bugünkü Türkiye sınırları içinde bulunan antik Yunan şehri Bergama’dan adını almakta olup, M.Ö. ikinci yüzyılda icat edildiği tahmin edilmektedir. M.Ö. 197-159 yılları arasında inek derisinden yapılarak üretilmiştir.

İlk kağıt M.S. 105 yılında Ts’ai Lun tarafından Çin’de keş¬fedilmiştir. M.S. 750 yılından itibaren Semerkant’ta ve M.S. 794 yılından itibaren ise Bağdat’ta kullanılmaya başlanarak tüm dünyaya yayılmıştır.

İlk kağıt makinesi 1798 yılında Fransız Nicholas Louis Ro-bert tarafından üretilmiştir.

Yazı Sistemleri

M.Ö. 600 yılı civarında Akdeniz kültürünü oluşturan tüm ülkelerde soldan sağa ve yukarıdan aşağıya yazı sistemi kullanılmış ve aynı şekilde okunmuştur. Ancak bu tarihten önce sağdan sola ve aşağıdan yukarıya, yanı sıra “boustroph edonic” denilen bir satırın sağdan sola, diğerinin ise soldan sağa yazıldığı karışık bir yazı tipi kullanıldığı bilinmektedir.

Steno

İlk steno M.Ö’. dördüncü yıldan itibaren eski Yunanlılar tara¬fından keşfedilmiştir. Kelimelerin tam yazılmayıp sadece kısaca sembollerle gösterildiği bu yazı sistemi, daha sonra dar ve sık yazılmış kelimelerle oluşturulan değişik bir yazı sistemine de referans olmuştur. İlkin M.Ö. 63 yılında Roma senatosunun en güçlü adamlarından biri olan Cicerp’nun sekreteri Tiro’nun, patronunun oldukça uzun nutuklarını kayda geçerken, kendisine kolaylık olmasTiçin harfleri anlayabileceği türde sembollerle göstermesiyle .keşfettiği ve Latince adıyla Notae Tironianae olarak anılan steno “yazı sistemi, sonra ortaçağ döneminde tüm Avrupa’da benimsenmiş günümüzde de halen kullanılmaktadır.

İlk modern steno 1813-97 yılları arasında yaşamış Sir Isa-ac Pitman tarafından 1837 yılında üretilmiş olup böylece kendi adıyla anılan Pitman Steno sisteminin kurucusu olmuştur. Dikte makineleri kullanılmadan önce keşfettiği bu sistemle, kelimeler ağızdan çıktığı anda aynı hızla yazıya dökülmektedir. Bu konuda hız rekoru 1922 yılında Nathan Behrin’e ait olup dakikada 350 kelime yazan Behrin, daha önce aynı sayıda iki dakikada yazılan rekoru geride bırakmış olup halen bu rekoru elinde tutmaktadır!

Basım

İlk basım işlemi M.S. ikinci yüzyılda Çinliler tarafından gerçekleştirilmiştir, ilkin kullanılan dilde yazılmış bir yazının aynısının ikinci kopyasının çıkarılması amacıyla gerçekleştirilen basit basım işlemi daha sonra kalıcı ve çok kullanılan bir yöntem haline dönüşmüştür. İlk seri basım işlemi ise M.S. 1401 -.1408 yılları arasında Çinli kimyager Pi Sheng tarafından gerçekleştirilmiş olup aynı yazının birçok kopyasının basımının yanı sıra farklı dille yazılmış mektuplar üzerinde de denenmiş ancak dillerin karmaşıklığı nedeniyle bu buluş daha ilerilere taşınamamıştır.

İlk modern basım işlemi günümüzde halen kullanılmakta olup, ilkin M.S 1400-68 yılları arasında Alman Johannes Gensf-leisch Gutenberg tarafından keşfedilmiştir.

İlk basılan İngilizce kitap Recuyell ofthe Histories of Troye olup, Truva savaşı sırasında yaşanan olayların anlatıldığı kitabın M.S. 1422-91 yılları arasında yaşamış VVİlliam Caxton tarafından Belçika’nın Bruges şehrinde 1474-75 yılları arasında basıldığı ileri sürülmektedir.

İngiltere’de basılan ilk kitap ise Dictes or Sayengis of Phi-losophres adlı Felsefe doktrinleri üzerine bir kitap olup, 1476 yılında VVestminster Londra’da yine VVİlliam Caxton tarafından basılmıştır.

Kaynak: İlklerin Kitabı

Benzer Yazılar

Lütfen Yorumlarınızı Eksik Etmeyin

Yorumlarınızı Türkçe kurallarına uygun olarak yazın.En az bir cümle oluşturacak şekilde yorum yapın ! Aksi takdirde boş yere yorum yapmış olursunuz*

Page optimized by WP Minify WordPress Plugin