Halk Danslarında Giysi ve Müzik

Mayıs 17, 2011 1 Yorum »

halk oyunu Halk Danslarında Giysi ve Müzik

Halk Danslarında Giyim ve Kuşam Nasıldır, Halk Danslarında Hangi Müzikler Kullanılır

HALK DANSLARINDA GİYSİ

Halk dansları, yöresel giysilerle icra edilegelmiştir. Her yöreye ait danslar, bu yüzden günümüz gösterilerinde, o yörenin giysileri giyilerek icra edilmektedir. Halk danslarının icrasında kadın ve erkekler tarafından giyilen giysiler kendi aralarında başlıca üç ana kısımda incelenebilir:

a. Kadın Giysileri:

1. Başlıklar: Giyildiği yörelere göre başlık, çevre, kıvrak, festanos, kesiviran, çar, canfes, dolak, efe, kofi, leçek, kasnak, gıreb gibi isimlerle anılan başlıklar giyilir. Bu başlıklar yöreden yöreye şekil renk ve kalınlık olarak değişebilir.

2. Elbiseler: Gövdeye giyilen elbiselerin başında kırkdüğme, libade, kutoşke, şal-ta, delme yelek, bibade, mehmer adı verilen yelekler; bürümcük, celahi, çendil, delme, ak göymek, döşçelik, yakalık, güdük, salta, kras, zıbın, entari, göğüslük, marama, hotoz, şatko, yağlık gibi isimler alan gömlekler; sitare, balkaymak, üç etek, telli, zıbın, saya, dere, kutik, kras, gâne, bindallı olarak adlandırılan elbiseler ve lâpçın, derpi, şepik, bağış şalvar adı verilen pantalonlar giyilir. Bu giysiler de yörenin iklimine göre farklı yapı ve renk ve kumaşlar kullanılır.

3. Ayakkabılar: Ayağa giyilen ayakkabılar da genel olarak potin, postal, edik, çarık, çapula, reşik, çetik, yemenî, cıstik, çuala gibi isimler verilen ayakabılardır.

Yukarıda verilen isimlerin yanında özel adlar taşıyan giysiler de bulunmaktadır. Burada konuyu dağıtmamak için bu isimlere yer verilmemiştir. Halk dansları giysilerinde tamamlayıcı aksesuarlar da süs, takı ve bezek adı altında kullanılırlar. Bunlar köstek, kemer, kolçak, pazubent vb. aksesuarlardır.

halk giysi Halk Danslarında Giysi ve Müzik

Erkek Giysileri:

1. Başlıklar: Giyildiği yörelere göre tepelik, kofi, serpuş, papak, külah, kudas fes, takke, kum, kullik, kalpak, dalıburus, kabalak, poşu, püsküllü fes, bere, terlik, boncuklu fes, ahmediye gibi isimlerle anılan başlıklar giyilir. Bu başlıklar yöreden yöreye şekil, renk ve kalınlık bakımlarında farklılık gösterebilir.

2. Elbiseler: Gövdeye giyilen elbiselerin başında camadan, sako, ibade, delme yelek, kanzol, kırkdüğme yelek, altınparmak, zıbın, içlik, göynük, cepken, avcı yeleği, şepik, cezayir, cebeden gibi isimler alan yelek/gömlekler; tozluk yalkuşak, tosya, gürünşalı, işlik, gayret, ipek kuşak, ağabani, acem, alaca kuşak, çevre, şal isimli kuşaklar ve çakşır, zılga, zığva, şal, karadon, fotur, dizlik, külot pantalon, tuman, tepme şalvar, vıska, zıpka, mencestal adı verien şalvarlar giyilir. Bu giysilerde yörenin iklimine göre farklı biçim, renk ve desenleri olan kumaşlar kullanılır.

3. Ayakkabılar: Ayağa giyilen ayakkabılar da genellikle uskar, cimcime, bodin, körüklü çizme, çetik, çarık, divanlı, edik, sapuk, mis, çapula, yemenî, kundura, cıstik, markop gibi isimler alır.

halk oyunlarimiz Halk Danslarında Giysi ve Müzik

HALK DANSLARINDA MÜZİK

Halk dansları ait olduğu yörenin ezgileri ile icra edilirler. Bu ezgiler, daha çok oyun havası veya kırık hava diye adlandırılır. Ezgiler kimi zaman söz ile birleşip türkü biçiminde dansa eşlik edebilir.

Halk danslarında müziğin yeri ve önemi: Halk dansları, yöresel sazlarla çalınan yöre ezgileri eşliğinde icra edilirler. Karadeniz yöresi danslarında yöresel çalgı kemençedir ve hemen bütün danslara iştirak eder. Doğu ve Güney Doğu Anadolu yörelerinde ise, davul ve zurna ana çalgıdır. İçanadolu, Akdeniz ve Ege yörelerinin danslarında bağlama, davul ve zurna bir arada kullanılır. Bu çalgılar ve yöresel müzikler, dansların genel yapısal özelliklerini de ortaya koyarlar. Sözgelimi Artvin ve Rize danslarında tulum çalın-mazsa, dansların tavır ve edasında eksiklikler meydana gelebilir. Burdur dansları yöresel çalgı olan sipsi olmaksızın icra edilirse, etkisini yitirir. Günümüzde halk danslarının icralarında orkestra ve koro düzenlemeleri görülmektedir. Bu tür düzenlemeler yöresel sazın orkestra içinde ön plana çıkarılması dans açısından gereklidir. Sözgelimi Trabzon yöresi dansları orkestra eşliğinde icra ediliyorsa, bu topluluğun ana sazı kemençe ve diğer sazlar renk (yardımcı) sazlar olmalıdır.

Halk Danslarında Kullanılan Çalgılar

  • Telli çalgılar: Telli çalgılar, tezeneli ve yaylı olmak üzere, ikiye ayrılırlar.
  • Telli tezeneli çalgılar: Divan, tambura, cura, bağlama, meydan sazı, kopuz, çöğür
  • Telli yaylı çalgılar: Kemane, kabak kemane, kemençe, ıklığ.
  • Nefesli çalgılar: Zurna, kaval, mey, sipsi, tulum, klarnet.
  • Vurmalı çalgılar: Davul, darbuka, dümbelek, tef (dayre), zilli maşa, çalpara, kaşık.

Benzer Yazılar

1 Yorum

  1. melek 28 Kasım 2011 at 14:14 - Reply

    güzel ama bence daha detaylı olmalı

Lütfen Yorumlarınızı Eksik Etmeyin

Yorumlarınızı Türkçe kurallarına uygun olarak yazın.En az bir cümle oluşturacak şekilde yorum yapın ! Aksi takdirde boş yere yorum yapmış olursunuz*

Page optimized by WP Minify WordPress Plugin