Ana Sayfa Halk Bilimi Gök İle İlgili İnançlar

Gök İle İlgili İnançlar

223
0

Gök ve Gökyüzü ile ilgili inançlar, uygulamalar, gelenekler

Türklerin ilk dini olarak kabul edilen “Gök Tanrı İnanç” sistemindeki; “Gök, “ulu” anlamındadır. Gök Tanrı’dan “Ulu Tanrı” anlaşılmaktadır. Ulu Tanrı, yücelerde tahayyül edilmekte ve ona yükünüldüğü zaman göğe dönülmektedir. Günümüze kadar gelen birçok dini pratik bu inancın uzantısı olarak dinî folklorumuzda yaşamaktadır.

Tunceli’de yıkanmak üzere getirilen cenazeyi salatü selamlarla üç kere havaya kaldırmak, yere indirmek dördüncü de teneşir tahtasına koyma işlemi yapılır. Bu uygulama Urfa-Hilvan’da da vardır.

Haymana-Ankara’da cenaze, namaz için musalla taşına konulduğunda, üç defa cenaze Salı yukarı doğru kaldırılır. G. Antep’te cenaze, namaz taşında üç kere yere konulup kaldırılır.

Muğla’da cenaze namazı kılarken başın her tekbirde yukarı, gökyüzüne doğru kaldırılmasının lüzumuna inanılır.

Ordu’da kırkı çıkmamış bebeği loğusa kadın ziyaret ederse, loğusanın bebeği “basmaması  için bebek yukarı kaldırılır. Sinop’ta cemaat cenazeden gelince, evdekiler ayağa kalkarlar. Ayrıca cenaze çıkan evdeki beşikler yukarı kaldırılır.

Bilecik’te, günahlarının affı ümidiyle ip atlanır her atlanışta günahlardan arınılacağı inancı vardır. Anadolu’nun birçok yerinde yapılan cenaze kaldırma uygulaması ile de, üstü açılan mezarın “yukarı” kaldırıldığında kefaretinin azaldığına inanılır.

Gök ile ilgili inançlar tamamen eski Türk inancı Gök Tanrı Dinînin bakiyeleridir. Cenazenin yukarıya kaldırılması cenaze namazında her tekbirde başın yukarı kaldırılması, 40’ı çıkmamış bebeğin yukarı kaldırılması, cemaatin cenazeden sonra ayağa kalkması, ip atlarken her sıçrayışta günahların af edileceğine inanılması, mezar kaldırma uygulamaları, Tanrının yukarıda olduğu düşünüldüğü içindir. Biz bu tür tatbikatlara Uluğ Türkistan’ın muhtelif yerlerinde de rastladık.

İslamiyet’te ise Allah, her yerde hazır ve nazırdır. O’nu sadece gökte düşünmek, O’nun gerçeğine aykırı olur.

Kaynak: Yaşar Kalafat, İslamiyet ve  Türk Halk İnançları

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here