Folklor Nedir, Folklor Neleri Kapsar

Aralık 10, 2012 39 Comments »

milli folklor Folklor Nedir, Folklor Neleri KapsarFolklor ( Halkın Ruhu) Bir topluluğa özgü geleneksel gösteriler bütünü.

Folklor kelimesinin aslı İngilizcedir: folk, (halk) demektir. Ve folklor bütün halk gelenekleri türlerini (efsaneler, danslar, oyunlar v.b.) incelemek üzere kullanılan yöntemler bütününü ifade eder. Aynı zamanda, bu geleneklerin kendisini de belirlemede kullanılır ve günümüzde daha çok bu anlamı taşır; böylece Türk folkloru, Rus folkloru, Breton folkloru v.b.den söz edilir.

Halk Bilgisi

Folklor da dil gibi, sürekli gelişim halindedir ve bir toplumun ortak mal varlığıdır. Yüzyıllar boyu biriktirilmiş ve değişime uğramış zenginlikler kaynağı olarak bütün bir halkın sevinçlerini ve acılarını olduğu kadar, bilgisini ve sağduyusunu da dile getirir.

Bu bilgi, bir kuşaktan ötekine, çeşitli yollardan aktarılır ve bu yolların en sık kullanılanı söz (sözlü gelenekler: masallar, efsaneler, hikâyeler), müzik ve danstır. Folklor günlük hayata sıkı sıkıya bağlı olduğu için iş, oyun, bayram, büyü ayinleri v.b. insan faaliyetlerinin pek çoğuyla karışır ve ilk insan topluluklarıyla birlikte doğmuştur. Siyasî sınırları tanımaz ve coğrafî sınırları her zaman kesinlikle çizilemeyen toplumsal bütünleri kapsar. Birbirinden farklı folklorlar birer kapalı dünya değildir; tam tersi, dış etkilere bütün anlamıyla açıktır. Ayrıca, her topluluk, yaşama biçimini, dolayısıyla törelerini, ona kendini aşağı yukarı zorla kabul ettiren doğal çevresine bağlıdır. Bunun için birbirinden pek uzakta yaşasalar bile bazı halklar, suya tapınma, ateşe tapınma, toprakanaya tapınma v.b. birbirine çok benzeyen törelere sahiptir.

Folklorun, çeşitli toplumlar tarafın dan yaratılmış ve derlenmiş edebiyatı vardır.Başlangıçta bu edebiyat yazılı eserlerden değil, gezici halk ozanları, âşıklar gibi bu işi meslek edinenler veya yaşlılar, gezgin satıcılar gibi meslekten olmayan insanlar tarafından, sözle aktarılan hikâyelerden oluşuyordu. Bunların çoğu, dinî inanışlardan (İlkçağ tanrılarının ve kahramanlarının veya ermişlerin serüverileri), boş inançlardan (cin, peri masalları) veya tarih olaylarından esinlenmiş efsanelerden doğma masallardı. Efsanelerde hikâye genel olarak, onu yaratmış olan toplumun niteliklerini veya istemlerini kişiliğinde toplamış bir kahramanın serüvenlerini dile getirirdi: Türkiye?de Battal Gazi, Fransa?da Roland, İspanya?da Cid (Seyd), İngiltere?de Robin Hood gibi.

Müzik, bütün folklorlarda ortak ve önemli bir öğedir. Özellikle türküler halinde ortaya çıkar ve pek çok türü vardır: anlatıcı türküler (ağıtlar, efsaneler), tarihî uğraşlarla, mevsimlerle ilgili (hasat zamanı, bağbozumu) v.b. türküler. Bunların pek çoğu adsız yazarların, bazıları da kendiliğinden meydana gelmiş, bütün bir topluluğun eserleridir. Dilden dile aktarılır ve böylece her yorumcunun beğenisine, keyfine, belleğine veya dinleyicilerin tepkilerine göre değişime uğrarlar. Müzik, çalgılı da olabilir; her yörenin kendine özgü geleneksel çalgıları vardır: bağlama, saz, kaval, cura, davul, zurna v.b.

Nihayet, dans da, dünyanın her yerinde rastlanan geleneksel bir ifade yoludur ve aile bayramları, büyü ayinleri, oyunlar, hasatlar, bağbozum-ları gibi çeşitli insan uğraşlarını canlandırır.

Günümüzde, sanayileşmiş ülkelerde, halk dehasının bu gösterileri ya kaybolmaya yüz tutmuştur ya da kaynağındaki biçimini, yani ruhunu yitirmektedir. Sadece gösteri olarak, bazı bayramlarda veya resmî günlerde olaylara renk katmak için sürdürülebilmektedir

Bilimsel Araştırmalar

Folklor verilerini bilimsel yöntemlerle inceleyen ve araştıran bilim dalma da folklor denildiğini yukarıda söylemiştik. Folklor kelimesini ilk olarak İngiliz yazarı W. J. Thomson kullanmış; bilimsel nitelikteki ilk folklor araştırmasını 1646?da, Halk Arasında Boş İnançlar Üzerinde Araştırmalar adlı kitabıyla yine bir İngiliz olan Thomas Brown yapmış ve ilk folklor araştırmaları derneğide 1878?de Londra?da kurulmuştur.

Türkiye?de Kâşgarlı Mahmut?un Divanü Lûgat-it-Türk adlı eseriyle (XI. yy.), Evliya Çelebi?nin ünlü Seyahatname?sini (XVII. yy.) Türk folklor derlemelerinin ilk örnekleri sayabiliriz. Tanzimat?tan sonra daha bilinçli çalışmalar yapılmıştır: Ahmet Mithat Efendi?nin Kıssadan Hisse, Çaylak Tevfik?in Nasrettin Hoca Hikâyeleri v.b.

1925?te Macar bilginlerinden İgnasz Kunas, Türk Halk Edebiyatı adlı kitabıyla halk edebiyatımızın belgelere dayalı ilk çalışmasını yaptı. 1923?-te Ziya Gökalp halkiyat terimini folklor sözcüğü yerine kullanarak bazı ön çalışmalara girişti. Ziya Gökalp halkiyat diye adlandırdığı folklor bilimini millî açıdan ele alıyor ve kültür araştırmalarında halkiyatın önemli bir bilim dalı olduğunu savunuyordu.

Bu terim 1927?de Halk Bilgisi Derneği tarafından halk bilgisi?ne dönüştürüldü; sonradan folklor kelimesi benimsendi.

Bu ad altında incelenmesi ve derlenip değerlendirilmesi gereken konular da yaklaşık olarak şöyle saptandı: destanlar, masallar, atasözleri, deyimler, türküler, ağıtlar, maniler, bilmeceler, efsaneler, halk hikâyeleri, ninniler, doğum ile başlayıp ölüm ile biten süreç içindeki bütün töreler, gelenekler, görenekler, törenler, inançlar, halk tiyatrosu, halk resmi, halk oyunları, halk müziği, halk dansları, çalgılar, bütün giyim-kuşam ve süs eşyası, çanak-çömlek, kaşık, halıkilim, elişlemeleri, elsanatları v.b.

Türkiye?de, folklor kaynaklarını canlı tutabilmek, yaşatmak ve yaymak için meydana getirilmiş çeşitli kuruluşlar ve dernekler de vardır: Türk Folklor Kurumu ve Üniversiteler bünyesinde açılan Türk Halkbilimi buna örnek gösterelilebilir.

Folklor, Halk Oyunları demek değildir. Folklör yazımının doğru şekli Folklor şeklindedir.

Benzer Yazılar

39 Comments

  1. nisanur 08 Nisan 2013 at 16:58 - Reply

    allah razaı olsun çok faydalandım

  2. zeynep 29 Nisan 2013 at 16:26 - Reply

    çok güzel bir bilgi herkes bence bu bilgileri okumalı

  3. zeynep 29 Nisan 2013 at 20:32 - Reply

    teşekür ederim çok faydası oldu

  4. Ahmet Enes 02 Mayıs 2013 at 15:45 - Reply

    sağlun. perfonmans ödevimde çok yardımcı oldu

  5. cengid 02 Mayıs 2013 at 17:12 - Reply

    sadık yılmaz mu sordu soruyu

  6. beyza 02 Mayıs 2013 at 18:42 - Reply

    teşekkürler çok güzel öğretmen çok beğenecek

  7. ugur 07 Mayıs 2013 at 14:13 - Reply

    çok iyi bilgi teşekkür

  8. umut 08 Mayıs 2013 at 18:16 - Reply

    folklor hakkında bir çok bilmediğim bilgi öğrendim böylece de Türkçe ödevimi yapmış oldum

  9. ADem 09 Mayıs 2013 at 16:10 - Reply

    arkadaslar cok iyi faydalı bence Çok teşekkürler Süper olmus Çok bilgi orendim

  10. BaŞaK 13 Mayıs 2013 at 17:05 - Reply

    süper gerçekten çok yardımcı oldu

  11. nisa 14 Mayıs 2013 at 15:53 - Reply

    sizin sayenizde 100 alacağım

  12. yağmur 21 Mayıs 2013 at 15:30 - Reply

    süper olnuş çok sağolun işime yaradı

  13. cihan 22 Mayıs 2013 at 16:53 - Reply

    bence hiç güzel değildi

  14. hilal 05 Kasım 2013 at 16:07 - Reply

    proje ödevime çok yardımcı oldu sağ olun

  15. fatijklijkl 07 Kasım 2013 at 18:29 - Reply

    tşk çok güzel

  16. ali 12 Kasım 2013 at 17:02 - Reply

    bunun hepsini yazdınızmı

  17. berfin 15 Kasım 2013 at 14:01 - Reply

    abi çok iyi ya

  18. zeynep 18 Kasım 2013 at 16:19 - Reply

    oku oku bitmez bide yazmayı düşünsen ooooooohhhhhhhhhhhhooooooooooo

  19. yağmur 20 Kasım 2013 at 14:55 - Reply

    ya googleye yazdım kısa :D karşıma dev kadar yazı çıktı ben nasıl yazacam :(

  20. aleyna 29 Mart 2014 at 09:56 - Reply

    biraz daha kısa yazsanız

  21. aleyna 29 Mart 2014 at 10:00 - Reply

    tüm bunları nasıl yazıcam

  22. büşra 02 Nisan 2014 at 16:23 - Reply

    işime yaradı fakat biraz uzun olmuş .sadece bir bölümünü yazdım. :) :D

  23. bilmem 07 Nisan 2014 at 18:33 - Reply

    Çook işime yaradı :) Tşk ederriimm… Ödevim bu sayede biitti..

  24. sedat 10 Nisan 2014 at 12:57 - Reply

    yapdığınız araştıma çok güzel olmuş….100aldım….size teşekür ediyorum saygılarımı sunuyorum

  25. erdem 10 Nisan 2014 at 17:47 - Reply

    çok uzun bişey anlamadım :(

  26. Nur 10 Nisan 2014 at 18:02 - Reply

    Çok teşkkürler ödevim için çok öz ve iyi bilgiler için tekrar tekrar teşkkürler.

  27. ziyaretçi 12 Nisan 2014 at 10:10 - Reply

    çok teşekkür ederim ödevime yardımcı oldu

  28. Alper 15 Nisan 2014 at 20:00 - Reply

    bence çok güzel bir site herkese tavsiye ederim ödevime çok yardımcı oldu :D

  29. ceren 20 Nisan 2014 at 10:30 - Reply

    çok güzel ! ben beğendim fakat çok uzun olmuş fazla uzatmanıza gerek yoktu :(

  30. ceyda 30 Nisan 2014 at 16:21 - Reply

    diyosunuz çok uzun diye adamlar fotokopi diye bişey icat etmişler fotokopi çekin

  31. ceyda 30 Nisan 2014 at 16:25 - Reply

    ali demiş ordan elle mi yazdınız diye ali bilgisayar bilgisayar

  32. ceyda 30 Nisan 2014 at 16:26 - Reply

    ama bak yağmura katılıyorum ben de o duruma düştüm

  33. yusuf yılmaz 30 Nisan 2014 at 17:02 - Reply

    ÇOK TEŞEKKÜR EDERİM ÇOK İŞİME YARADI

  34. nurayaydın 05 Mayıs 2014 at 19:37 - Reply

    size bir öğüt: sadece folklor un tanımını ve halk bilgisi yazan yeri yazın daha kolaylık olurrr

  35. Emrehan Metin 07 Mayıs 2014 at 07:09 - Reply

    cok sag olun odevime yardimci oldu ing

  36. mustafa 07 Mayıs 2014 at 09:38 - Reply

    TEŞEKKÜRLER ÖDEVİMDE İYİ BİR NOT ALMAMI SAĞLADI

  37. ipek su 07 Mayıs 2014 at 18:47 - Reply

    THANK YOU

  38. ipek su 07 Mayıs 2014 at 18:49 - Reply

    Teşekkürler

  39. ceyda 17 Eylül 2014 at 14:49 - Reply

    bnmde işime yaradı salun

Lütfen Yorumlarınızı Eksik Etmeyin

Yorumlarınızı Türkçe kurallarına uygun olarak yazın.En az bir cümle oluşturacak şekilde yorum yapın ! Aksi takdirde boş yere yorum yapmış olursunuz*

Page optimized by WP Minify WordPress Plugin