Eski Kaynaklarda Masal

Aralık 11, 2011 Yorum yok. »

umay gunay Eski Kaynaklarda MasalDÜNYADA MASAL DERLEME VE İNCELEMELERİ

ESKİ KAYNAKLARDA MASAL

Masallar hakkında bilgi veren kaynaklar oldukça eski dönemlere inmektedir Yazıl, belgelere dayanan ilk edebî mahsullerin ruh ve yapılarıyla sözlü masallardan derin izler taşıdıkları görülür. Bu gerçek, eski klâsiklerin masallardan doğduğu ihtimalini kuvvetlendirmektedir.

Masal araştırmalarına yardımcı olan kaynakları tarihi dönemlerine göre beş grupta ele alabiliriz :

Eski Mısır:  Yeryüzündeki ilk büyük medeniyetlerden birini kurmuş olan Eski Mısırlardan kalma papirüslerde yer yer masallara da rastlanmaktadır Çoğunlukla din adamlar, tarafından kaleme alman bu masallar çağın sözlü anlatım hususiyetlerini doğru olarak aksettirmekten uzaktır. Mısırın tarihi, coğrafyası ve sosyo kültürel yapıısına ışık tutan bu masallardan Mısır dışındaki halk gelenekler, hakkında bilgi edinmek de mümkündür. Bu yönleriyle, pek çok Avrupa ve Asya sozlu motifini; hattâ yeryüzündeki bütün masal tiplerini izah etmekte değer taşırlar.

Araştırıcılar için çok önemli üç masalı ihtiva eden ilk el yazmasının MÖ 1700 yılları civarında kaleme alındığı tahmin edilmekledir. Büyük Prâmiti inşa eden Cheops’un çalışırken masal dinlediğini yazılı kaynaklardan öğrenmekteyiz Buna gore masal anlatma ve dinleme geleneğinin en az beş bin yıl evveline kadar uzandığma tanık olmaktayız. M.ö. 1250 tarihinde yazılan “İki Erkek Kardeş Masalı” bugün anlatılan masallaıla doğrudan doğruya bağlantılı olmasa bile, yaygın motiflerin bir çoğunu ihtiva etmektedir. Bu durum bize pek çok masal teminin milattan once teşekkül ettiğini göstermektedir.

Babil ve Asur: Beş bin yıl öncesine kadar inen bu döneme ait belgeler din hukuk ve maliye konularını esas almışsa da mitolojik metinlerde masal akislerine rastlanabilmektedir.. Bunların en önemlilerinden olan Gılgamış ve “Etana” efaseneleri bütün dünya masallarında bulunan motiflerin bir kısmını ihtiva etmektedir.

Eski Yunan: Bu döneme ait edebî belgeler bir hayli kabarık olmakla beraber bunlar arasında halktan derlenmiş masal metnine rastlanılmaktadır.. Ancak, bir çok yaygın masal motifinin varlığını gösteren deliller de yok değildir; Çeşitli masal terimleri, tabii çevrelerinden çıkarılarak dinî kitaplara, destanı şiirlere ve hatta dramlara konu olarak atlamıştır. Yunan Edebiyatında, masallar tamamiyle farklı bir edebî ortama adapte edilmiş olsa bile tabiat üstü ve olağanüstü unsurlar büyük bir ihtimalle sözlü gelenekten kaynak bulmaktadır. Homeros un eserlerinde bu durum bütün açıklığıyla seçilmektedir.. Bu dönemde yaşayan Ezop tarafından edebî çerçeveye sokulan hayvan masallarının orta çağadan itibaren tekrar sözlü geleneğe geçmesi ilgi çekici bir kültür olayıdır.

Latin: Bu dönemde Apuleus tarafında yazılmış olan “Metamorphoses” adlı eserdeki “Cupid ve Psychc” hikâyesi, folklorda müşterek maceraların çatısı olarak ortaya çıkar ve bugünkü masal unsurlarının çoğunu ihtiva eder.

Hindistan: Hindistanın çok uzun ve çeşitlilik gösteren tarihinin yanında halkları da birbirinden farklı kaynaklardan gelmektedir. Hint halkının büyük bir kısmı etnik olarak Avrupalılara akraba olan Aryan ırkındandır. Hint halkı Homer’den asırlarca evveline giden yazılı edebiyata ve üç bin yılda pek az değişmiş dinî geleneğe sahiptir. Hint halkının orijinal geleneğine ilâve edilebilecek pek çok etken vardır. Bazen birbiriyleriyle mücadele eden bazen birbirlerini etkileyen Budistlik, Zerdüştlük, Hinduluk, Müslümanlık ve Hıristiyanlık bunların bir kaçıdır.

Kaynak: Erzurum Masalları, Umay Günay

Benzer Yazılar

Lütfen Yorumlarınızı Eksik Etmeyin

Yorumlarınızı Türkçe kurallarına uygun olarak yazın.En az bir cümle oluşturacak şekilde yorum yapın ! Aksi takdirde boş yere yorum yapmış olursunuz*

Page optimized by WP Minify WordPress Plugin