Dolmabahçe Sarayı Tarihi, Mimari Özellikleri

Dolma Bahçe sarayı nerede, kim tarafından yaptırıldı, mimarı kimdir? Dolmabahçe Sarayının tarihi, mimari ve sanatsal özellikleri hakkında kısaca bilgi.

İstanbul’da Beşiktaş ile Kabataş arasında ve deniz kıyısındadır. Rönesans ve barok üsluplarında yapılmış, aşırı süslemeli bir yapıdır. Dolmabahçe sarayının bulunduğu yer, eskiden bir koydu. Burası sonradan doldurulduğu için bu yeni yapıya Dolmabahçe sarayı adı verilmiştir. Burada daha önce birçok kasır, köşk ve saray yapılmıştı.

Dolmabahçe sarayını padişah Abdülmecit, mimar Garebet Balyan ile oğlu Nigogos Balyana yaptırdı (1842-1853).

Osmanlı padişahları daha önce Topkapı sarayında otururlar, öteki sarayları yazlık olarak ve törenler için kullanırlardı. Sarayın yapılması on yıldan fazla sürmüş, beş milyon altın harcanmıştır.

Dolmabahçe Sarayının Mimari Özellikleri

Sarayın deniz tarafında 600 m. uzunluğunda demir parmaklıklı geni bir mermer rıhtımı vardır. Yol tarafından yüksek duvarlarla çevrilmiştir. Biri Dolmabahçe yolu üzerinde, öteki saat kulesi yanında çok süslü iki büyük kapısı bulunmaktadır. Kapılardan bahçeye girilir ve geniş merdivenlerle selamlık bölümünün birinci katma çıkılır. Ortadaki yüksek bölümde muayede (taht) salonu bulunur. Geniş ve süslü bir salondur. Tavanı kubbe biçiminde kurşun bir çatıyla örtülüdür. Tavandan 4.5 ton ağırlığında ve üzerinde 750 ampul yanan kristal avize sarkmaktadır. Bu avizeyi, İngiltere kraliçesi Viktorya (Victoria) armağan etmiştir. Bayram, kandil, cülus tebrikleri burada yapılırdı.

Dolmabahçe Sarayının Önemi

İlk Mebuslar Meclisi bu salonda toplanmış Atatürk, Kurtuluş savaşından sonra İstanbul, ilk gelişinde söylevlerinden birini burada vermiş, Birinci Türk Tarih kongresi, Birinci ve İkin ci Türk Dil kurultayları da burada toplanmıştır.

Atatürk öldüğü zaman halk burada kurulan katafalkın önünden saygı geçişi yaptı. Dolmabahçe sarayında bu salondan başka 17 büyük salon  200 oda vardır. Sarayın iç süsleri göz alıcıdır. Sarayda çok değerli mobilyalar ve biblolar bulunmaktadır. Elçiler salonunda XVI. Lui üslubundaki kırmızı takım çok güzeldir. Ressam Ayva zovski’nin sabah ve akşam tabloları da dikkat çeker. Abdülaziz’in derlediği tabloların büyük değeri vardır.

Birçok devlet başkanı Dolmabahçe sarayında misafir edilmiştir. Atatürk, Dolmabahçe sarayının denize bakan küçük 71 numaralı odasında 10 Kasım 1933’de ölmüştür. Odanın o andak durumunda bir değişiklik yapılmamıştır.
Dolmabahçe sarayı, Cumhuriyetin ilanındaı sonra Milli Saraylar idaresine bağlanmıştır ve müze olarak açılmıştır.

A Z Kültür ve Tarih Ansiklopedisi Cilt 1 Sayfa 194