Boyunduruk Nedir, Ne Demek, Nerede Kullanılır?

Boyunduruk Nedir, Ne Demek, Nerede Kullanılır?

- in Nedir

Boyunduruk nedir (ne demek- anlamı) Boyunduruk ne işe yarar, nerede kullanılır, özellikleri nelerdir, hakkında bilgi.

Boyunduruk: Çift süren veya arabaya koşulan hayvanların boynuna geçirilen ağaç çember.  Zulüm ve zorbalık şeklinde maddi ve manevi baskı: Boyunduruk altında yaşayan bir ülke.
— Deyim; Boyunduruğa vurmak, baskı altına almak.
— Denizcilik terimi: Başlıklı, uzun madeni çubuk. Boyunduruk yeke, dümene kumanda etmek için kullanılan iki kollu yeke. Bita boyunduruğu, bitanın tepe kısmına enlemesine geçirilen ve demir (çapa) funda edilirken (denize bırakılırken) zincirin bir tarafından fırlamasına engel olan madeni çubuk.
— İnşaat terimi: Ahşap ve demir inşaatta iki dikey direk veya dikme arasında yatay olarak tespit edilen ve o dikmeleri, birbirine yaklaşmasına engel olacak şekilde tutan ağaç veya demir parçalar. (Pencere boşluklarının yan dikmeleri arasına yerleştirilen bu ağaçlardan yukarıdakine üst boyunduruk, alttakine de alt boyunduruk denir. Pencere veya kapı gibi bir boşluğun yan dikmeleri arasına konulmayıp kuşaklamaların dikmeleri veya döşeme kirişleri aralarına konulan parçalara ise çelik denir.) Boyunduruk kemer, iki kargir ayağı bağlamak için aralarına yapılan ve üstü boş bırakılan kemer. (Endülüs mimarisinde bu çeşit kemerler çok kullanılırdı.)
— Maden Ocakları; Bir galeri tahkimatının tavanını tutan ağaç veya maden, yatay parça. Boyunduruk çoğu zaman iki dikmeye dayanır.
— Spor terimi: Yağlı güreşte oyun; rakibinin başını, koltuk altına aldıktan sonra yine aynı kolu boynuna dolayıp sıkıştırma hareketidir. Böylelikle rakip yere çekilip sırtüstü çevrilmeye çalışılır. Boyundurukla bastırma, boyunduruğa alınan bir pehlivanın üzerine abanarak onu başından yere doğru çekerek çökertme. Boyunduruktan çapraza, boyunduruğa alınan pehlivanın gırtlağına aşağıdan yukarıya doğru bastırarak koltuk altından fırlatıp dağınık kolları arasından çapraza girme.
Boyunduruk hakkı, Osmanlı imparatorluğu zamanında tımarlı sipahilere verilen toprakların ürünlerinden, dönüme göre alınan yıllık vergi.
— Çitlerin arasından geçemesinler diye hayvanların boynuna takılan ağaçtan tasma.

— Sığırların koşulacağı boyunduruklar, çevresi 1 m olan gürgen. kayın ve dişbudak ağacının bir insan boyu kadar kısmından yapılır. Boyunduruk alt tarafı öküzün boynuna veya başına kalıp gibi uyacak biçimde yapılır. Tek hayvana göre olanlarına basit veya tek boyunduruk denir. Eş koşulan hayvanlar içinse çift boyunduruk kullanılır. Boyunduruk. ilkelerde yerleşmiş geleneklere göre, ya hayvanın boynuna veya boynuzların hemen ardına, başın üstüne bağlanır. Başa vurulan boyunduruk, altına yumuşak bir yastık konarak kayışlarla bağlanır. Boyunduruğun ortasında araba okunun bağlanması için bir delik bulunur. Çift boyunduruklar tek bir ağaç şeklinde olabileceği gibi parmaklık şeklinde de olabilir. Bu boyunduruklarda hayvan daha rahat soluk alır.

Meydan Larousse / Cilt 3 Sayfa 354