Balkan Yarımadasının Tarihi ( Tarihçesi)

Balkan Yarımadasının Tarihi ( Tarihçesi)

- in Tarih

Balkan yarımadasında ilk önemli uygarlık, eski Yunan uygarlığı oldu. Yunan uygarlığının gerilemesiyle Roma egemenliği, özellikle III. yy’dan sonra yarımadanın bütününe yayıldı. 395’te Roma İmparatorluğu ikiye ayrılınca, Balkan yarımadasının büyük bölümü Bizans İmparatorluğu denilen Doğu Roma’da kaldı. Bizans egemenliği IX. yy’a kadar sürüp, o tarihten sonra ancak yarımadanın güney kesiminde etkisini sürdürürken, kuzey kesimde Sırbistan, Hırvatistan ve Bulgaristan topraklarında bağımsız krallıklar kuruldu.

XIV. yy’da Osmanlılar Balkan yarımadasını fethe girişerek, kısa sürede ele geçirdiler ve gerek toprak, gerek yönetim ve din bütünlüğünü sağlamaya çalıştılar. Ama Osmanlı İmparatorluğunun zayıflamaya başlamasıyla, XVII. yy sonunda Balkan yarımadasında ilk toprak kayıpları ortaya çıktı: 1699’da Karlofça Antlaşmasıyla Transilvanya (Erdel), Hırvatistan ve Slovenya Habs-burglara (Avusturya), Dalmaçya ve Mora Venedik’e bırakıldı.

XIX. yy’da bir yandan Müslümanlar ile Hristiyanlar arasındaki çekişmeler ayaklanmalara yol açarken, bir yandan da Osmanlı İmparatorluğunu parçalamak isteyen Rusya, Avusturya, Fransa, İngiltere gibi büyük devletlerin Balkan halklarını sürekli kışkırtmaları ve ayaklanmaları desteklemeleri, 1830’da Yunanistan ve Sırbistan’a, 1856’da Boğdan ve Eflak prensliklerine, 1887’de Bulgar Prensliği’ne, 1913’te Arnavutluk’a bağımsızlık tanınmasıyla sonuçlandı.
Hırvatlar, Sırplar ve Slovenlerin birleşerek, Avusturya-Macaristan İmparatorluğundan ayrılma çabaları, Avusturya-Macaristan veliahtı Arşidük Franz Ferdinand’ın bir Sırp ulusçusu tarafından öldürülmesiyle doruk noktasına ulaştı ve Birinci Dünya Savaşı’nın patlak vermesine yol açtı. Savaştan sonra Avusturya-Macaristan İmparatorluğu dağılırken, Yugoslavya kuruldu; Romanya’nın toprakları genişledi. Balkanların güneyin-deyse bir değişiklik olmadı.
İki dünya savaşı arası, Balkan yarımadası ülkeleri için bir istikrarsızlık dönemi oldu. İkinci Dünya Savaşı’nda Bulgaristan ve Romanya Almanya’nın yanında yer aldılar.

Yunanistan ve Yugoslavya tarafsız kalmaya çalıştılarsa da, 1941’de Almanlar tarafından işgal edildiler. 1945’te savaş Almanya’nın yenilgisiyle sonuçlanınca Romanya, Bulgaristan, Arnavutluk ve Yugoslavya’da komünist rejimler kuruldu. Batının desteğiyle, iç savaşta komünistleri yenilgiye uğratan Yunanistan’sa, “Batı Bloku”na bağlı kaldı. 1990’ların başında Romanya, Bulgaristan, Arnavutluk ve Yugoslavya’da komünist yönetimlerin devrilmesiyle Balkan yarımadasında köklü değişiklikler oldu. Hırvatistan, Slovenya, Bosna-Hersek ve Makedonya’nın bağımsızlıklarını ilan etmeleri sonucunda da Yugoslavya parçalandı.

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir