Ana Sayfa Biyografi Alp Er Tunga Kimdir

Alp Er Tunga Kimdir

825
2

 

 Alp Er  Tunga Kimdir, Alp Er Tunga’nın Hayatı ve Alper Tunga Sagusu Hakkında Bilgiler

 Türk destan kahramanı.

Söylenceye göre Şehname’de anlatılan Turan hükümdarı Af’rasivab odur. Şehname Alp Er Tunga ile İran hükümdarları arasındaki çekişmeyi uzun uzun anlatır. Göktürk yazıtlarına göre Türkler. Alp Er Tunga adına yuğ törenleri düzenlerlerdi. Bazı tarihçilere göre Göktürkler Alp Er Tunga”nın soyundandır. Birçok Türk kavmi, özellikle Uvgurlar ve Karahanlılar onun soyundan geldiklerine inanırlar.

 Alp Er Tunga

Üç bin yıl önce…

Tarih’in destanlaştığı dönemde…

Kurt nefesli, dağ göğüslü yiğitler at koşturuyor; Asya’nın bir ucundan bir ucuna.

Onlar bildiğimiz Türkler.

Onlar Kırgız’ın, Oğuz’un, Özbek’in, Kazak’ın, Uygur’un, Tatar’ın atası!

Başlarında Alp Er Tunga vardı. Ve onlara “Sakalar” diyorlardı… Dünya, çok küçüktü Sakalar için: Altay eteklerinde konaklıyor; Kafkaslarda geziyor; Anadolu yaylasında dolaşıyorlardı.

Başlarında Kağan Alp Er Tunga vardı!

Ve o gerçek bir Alp, gerçek bir kahramandı!

O, kahramanlığı destanlarla günümüze kadar ulaşan, bilinen ilk atamız.

Onu, İran destanı Şehnâme’ den tanıyoruz…

Onu, Kutadgu Bilik’ten tanıyoruz…

Onu, Divânü Lûgat-it Türk’ten tanıyoruz…

Alp Er Tunga atamız, Türk budunlarından oluşan Sakaları, Asya’nın öyle büyük bir gücü durumuna getirdi ki; Sakalar’dan sonra tüm Asya’yı Türk egemenliğine sokacak olan Hunlara uygun bir ortam hazırladı.

Çin yıllıklarının, eski Yunanlıların “Kımız içen, Türk çadırı kullanan Sakalar (İskitler)” dan söz ettiği çağda; Persler (Farslar) vardı Sakalar’ın karşısında…

Persler, yayılmak istiyordu. Alp Er Tunga ise, bu yayılmayı önlüyordu. Gerçek şu ki; Anadolu’da, Azerbaycan’da, Orta Asya’da İranlılarla bir ölüm kalım savaşı veren Sakalar, günümüz Türk budunlarının hayat sahalarını, vatanlarını; sanki, taa. o günlerde tespit etmeye çalışıyorlardı.

Sakaların şanlı Kağanı Alp Er Tunga, M.Ö. 7. yüzyıl Asya’sının bir kahramanlık anıtı olarak, destanlarda hâlâ yaşamaktadır. Sadece Türk destanlarında değil; yabancı milletlerin destanlarında da onun ne büyük bir kağan olduğunu öğrenebiliyoruz.

İran şairi Firdevsî. Şeknâme’sinde diyor ki:

“Turan şekzâdesi Afrâsyâb (Alp Er Tunga) babasının öğüdüyle İran üzerine yürüdü. İki ordu Dikistan’da karşılaştılar. Boyu servi gibi, göğsü ve kolları arslan gibi ve fil kadar kuvvetli olan Afrâsyâb İranlı ‘ları yendi. İran padişahı Afrâsyâb’ın eline düştü.”

Sadece Şehnâme’de değil; Türklerin milli şuur köklerinin ne kadar derinlerde olduğunun ispatı olarak gördüğümüz Kutadgu Biliğ ve Divânü Lûgat-it Türk isimli muhteşem eserlerde de Alp Er Tunga anlatılmaktadır.

Yusuf Hâs Hacib, Kutadgu Bilig’de şöyle diyor:

“Türk beyleri içinde adı ve kutu tanınmış. Alp Er Tunga büyük bilgili ve faziletli bir kükümdardı. Bilgili, anlayışlı ve meziyetli bir büyüktü. İranlılar ona Afrâsyâb diyorlar.. “

Kaşgarlı Mahmut, Türklüğün ve Türk dilinin övüncü olan Divânü Lûgat-it Türk adlı eserinin pek çok yerinde Alp Er Tunga’dan ve onun etkilerinden söz eder. Sakalar’ın bu ünlü Kağanın kızının adının “Kaz” olduğunu, Kazvin şehrine adını verdiğini anlatır. Yine aynı eserde Alp Er Tunga’nın bir “Ajun (Dünya) Kağan’ı” olduğunu belirtir.

Gerçekten, Saka Türkleri, Alp Er Tunga’nın Kağanlığı döneminde en güzel günlerini yaşadılar. Alp Er Tunga, erdemiyle, bilgisiyle, alp kişiliğiyle Türk budunlarının belleğinde günümüze kadar yaşadı. Onun yönetimindeki Sakalar, Asya’nın batısında ve doğusunda çekinilen en büyük güç haline geldi.

Kendisini İran yayılmasını engellemeye adamıştı. İranlı’lara, söz yerindeyse, kök söktürdü. İranlılar, Sakalar gerçeği ortaya çıkana kadar çok rahat dolaşıyorlardı Anadolu’da, Azerbaycan’da, Orta Asya’da. Sakalar, İranlıların bu yayılmacı politikasına bir büyük set olarak ortaya çıktılar. Nitekim, tarihçi Heredot, Sakalar’ın askeri gücünün, M.Ö. 625 yılında, Zile yakınlarında hile ile yok edilmesine kadar, bütün Anadolu Sakaların egemenliği altındaydı, diyor.

Alp Er Tunga hiç nefes aldırmıyordu İranlılara…

İranlılar, bu büyük Türk Kağanından kurtulmanın yollarını düşündüler. Çünkü yaptıkları her savaşta yeniliyorlardı. Ne var ki, Türk’ün her çağda belini kıran fitne ve tuzak, tarihin bu ilk çağlarında da Türk’ün felâket sebebiydi.

Bütün İran silâhlandı… Pers orduları Alp Er Tunga’nın peşine düştü. Onu Altaylar’a kadar takip ettiler. Karşılaştıkları her yerde Alp Er Tunga’nın üstün zekâsı, yenilmez gücü karşısında perişan oldular… Ancak, Türk’ün tek düşmanı fitne ve hile hükmünü icra edecekti… Etti de! İranlılar, Alp Er Tunga’yı, Azerbaycan’da hile ile M.Ö.624 yılında öldürdüler!

Alp Er Tunga’nın kanı yerde kalacak mıydı? Hayır!

Yüzyıl sonra, anaların alp yürekli kızlar doğurduğu çağda, Saka Türkünün baht ufkunda TOMRİS (Demir İz) Hatun belirdi… Tomris Hatun Alp Er Tunga’nın torunuydu. Buyruğu altındaki Sakalarla bir fırtına gibi esti Türk’ün ebedî hayat coğrafyasında! Ve kanını yerde bırakmadı atasının. İran Şahı’nı, savaş meydanında Türk’e yaraşır bir yiğitlikle öldürdü. Böylece, atası Alp Er Tunga’nın öcünü aldı…

Türk budunları Ajun (Dünya) Kağanı Alp Er Tunga’yı hiç unutmadı. Ölümünün acısı Türk gönüllerde destanlarla yaşadı.

Yüzyıllar boyu Asya’nın bozkırlarında ozanlar kolca kopuzlarında, onun destanıyla inlettiler yeri-göğü:

“Alp Er Tunga öldü mü?” Issız dünya kaldı mı? Zaman öcünü aldı mı?

Şimdi yürek yırtılır… “

Alp Er Tunga atamızı saygıyla anıyoruz.

Alp Er Tunga Sagusu

Alp Er Tunga öldi mü? Esiz ajun kaldı mu? Özlek öçin aldı mu? Emdi yürek yırtulur!

Özlek yarağ közetti Ogrı tuzak uzattı Beglerbegin azıttı Kaçsa kalı kurtulur!

Ögreyüki mundağ ok Munda adın tigdağ ok Atsa ajun uğrap ok Tağlar başı kertilür!

Begler atın argurup Kaggu anı turgurup Mengzi yüzi sargarup Körküm anğar türtülür!

Ulaşıp eren börleyü Yırtup yaka urlayu Sıkrıp üni yurlayu Sıgtap közi örtülür!

Könğlüm için örtedi Yitmiş yaşığ kartadı Keçmiş özüg irtedi Tün kün keçüp irtelür!

(Divânü Lugât-it Türk ‘ten…)

2 YORUMLAR

  1. Kültürel belleğimizi tazelediğiniz,koruduğunuz,genç nesillere aktarma yolunda verdiğiniz uğraş ve gayretten dolayı sizleri kutluyorum , teşekürler.
    Lütfen bizi biz yapan
    Kültürümüze,tarihimize, inançlarımıza
    sahip çıkalım.

  2. Değrli yazarımız Mevlüt Uluğtekin Yılmaz’ın Manas Yayıncılık’tan Yayımlanan Türk budunlarının ortak Atababaları adlı kitabın “Alp Er Tunga” bölümünü sitenizde okuduk.
    Sayın yazar kitap metnini tüm türklerin okuması için internette yayımladı.
    Fakat alıntı yaptığınız eserin ve yazarın adını yazmanız gerekirdi.
    Çok büyük bir saygısızlık yapmışsınız.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here