Ali Rıza Yazgın

 Ali Rızga Yazgın Kimdir, Türk Halkbilimi Çalışmaları, Eserleri ve Makaleleri Hakkında bilgiler.

Ali Rızga Yazgın Kimdir

Selanik’in Usturumca kasabasında doğmuş, ilk ve orta öğrenimini Selanik’te tamamladıktan sonra ilkokul öğretmeni olarak mezun olduğu İstanbul Öğretmen Okulu’na girmiştir. Bursa Kirmasti (Mustafa Kemal Paşa)’de öğretmenliğinden sonra 1922 yılında Mersin İdadi Müdürlüğü, 1924 yılında Tekirdağ Ortaokulu Müdürlüğü ve Konya’da, Dörtyol’da, Gaziantep’te müfettişlik yapmıştır. Öğretmenliği boyunca birçok il ve ilçede dolaşmış, oradaki yaşayışları tetkik etmiş ve folklor ve etnografya çalışmaları yapmıştır. Konya’da Ermenek’in Toroslara uzanan eteklerinde ilk defa Karacaoğlan’a ait şiirleri ve türküleri sazla okunup çalınınca yazılı olarak tespit etmiş, yine Konya’da Babalık gazetesinde neşretmiştir. Gaziantep’te iken oraya İstanbul’dan Abdülkadir İnan başkanlığında bir folklor ekibi gitmiş Yalgın da onlarla işbirliği içine girmiştir. Bir çok folklor malzemesi toplanmış, bir rapor halinde yayınlanması düşünülmüşse da gerçekleşmemiştir.

1933 yılında Adana Müzesi Müdürlüğüne getirilmiş, bu müzedeki “Kara Çadır” Toros Yörük aşiretlerine ait ilk çalışmasıdır. 1940 yılına kadar geçen sürede Torosları dolaşarak bölgenin folklorunu ve etnografyasını resim ve yazılarla tespit etmiş, “Cenup’ta Türkmen Oymakları” adlı eserini bu tarihlerdeki çalışmalarının sonucu olarak hazırlamıştır. Yine 1940 yılında Bursa Müzesi Müdürlüğüne tayin edilmiş ve burada da bir etnografya ve folklor müzesi meydana getirmiştir. Bu müzede “Uludağ’da Bir Türkmen Kızı” adlı köşe Yalgın’ın eseridir.

1944 yılında Ankara Müzeler Genel Müdürlüğü’nde etnograf olarak görev almış, 1949 yılında Bursa Müzesi Müdürlüğü’nde çalışmıştır. 1 Mayıs 1950 tarihinde emekliye ayrılmıştır. Bu tarihten sonra kısmen pasif geçen hayatı 1956 yılında bir ayağının kırılması ve dört ay hastanede kalması ile sönmüştür. Gözlerinin de zayıflaması nedeniyle eserlerine ilaveler yapamamıştır.

Vaktiyle yayılanmış olan ve yayınlanmayan etnografya ve folklor malzemesini, on beş konu halinde on beş manevi, on beş maddi konu içine alacak şekilde ve otuz fasikül halinde bastırmayı istemiş ancak ömrü yetmemiştir.

1953 yılında elinde mevcut bulunan kendi kitaplarının birer nüshalarını İstanbul Beyazıt Kitaplığı’na hediye etmiştir. Soyadı kanunu ilk çıktığında Ali Rıza Yalman ismini kullanmış daha sonra Yalgın soyadını almıştır. Eserlerinin bir kısmında ilk aldığı soyadını kullanmıştır.

1 Eylül 1960 tarihinde Tuzla’da Türkiye’nin ilk Türk Kültür Derneği şubesini açmak için çalışmalar yapmış ancak Ekim ayında hastalandığı için bu gayreti yarım kalmıştır. 1 Kası m 1960 tarihinde İstanbul’da vefat etmiştir.

Eserleri A. Kitapları

  • 1931, Cenup’ta Türkmen Oymakları I, İstanbul:Burhanettin Matbaası, 95 s.
  • 1933, Cenup’ta Türkmen Oymakları II, Ankara:Hakimiyet-i Milliye Matbaası,96 s.
  • 1933, Cenup’ta Türkmen Oymakları III, Ankara:Hakimiyet-i Milliye Matbaası, 102 s.

B. Makaleleri

  • 1928, Karacaoğlan, Tarsus Gazetesi.
  • 1930, Delibozan, HBH, S.3
  • 1930, Bozkurt, HBH, S.12.
  • 1930, Anadolu’da Bozkurt:2, HBH, S. 14.
  • 1931, Anadolu’da Bozkurt:2, HBH, S. 18.
  • 1931, Üzerlik, HBH, S.16.
  • 1932, Anadolu’da Bozkurt:2, HBH, S.20.
  • 1932, Anadolu’da Sihirli Taşlar, Atsız Mecmua, Yıl:1, S.12.
  • 1933, Akça Köy, Ülkü, C.2, S.7.
  • 1933, Nizip Davası, HBH, S.21-22.
  • 1933, Ebamüslim, HBH, S.26.
  • 1933, Anadolu’da Sihirli Taşlar, HBH, S.28.
  • 1933, Kozanlı Cin Yusuf Oğlu, HBH, S.30.
  • 1933, Yörüklerde Kadın, Öz Dilimize Doğru, Yıl:2, S.13, s.10-11.