Afyon’da Keçecilik

Afyon’da Keçecilik

Derleyen: Ayşe ilhan

Derleme yeri ve tarihi: Afyon, 2004

Kaynak kişi: Hasan Kundak, 1931 Afyon doğumlu, evli, ilkokul mezunu. Mesleği kaç yıldır yaptığı: 60 yıldır yapmaktadır.

Mesleği kimden öğrendiği: Babasından öğrenmiştir. Mesleği kimlere öğrettiği: Yeğenlerine öğretmektedir. Koyun, deve gibi hayvanların yünlerinin sıcak bir ortamda sabunlu su ile dövülerek ve sıkılaştırılarak sergi malzemesi haline getirilmesi işine keçecilik denilir.

Yapım Aşamaları

Hasan Usta keçenin yapılışını şöyle anlatmaktadır: ilk işlem olarak yünler kurutulur. Yünlerin kuzu yünü olması gerekir. Çuval veya uzun ve geniş bir amerikan bezi yere serilip kenarlarına düzgün olması için ağırlıklar konulur. Hazırlanan sergi üzerine yünler belirli bir kalınlığa kadar saçılır. Yün saçma işlemi “çıbık” denilen aletlerle yapılır. Belirli bir kalınlığa gelen yünlerin üzerine sabunlu su dökülür. Su döküldükten sonra tekrar yün saçılır. Fakat bu işlemde ince bir tabaka şeklinde saçılır. Saçma işleminden sonra amerikan bezine yünler yuvarlanıp sarılır. Bu yuvarlama birkaç kez yapılır. Yuvarlanan yün eski bir keçeye sarılıp kalın ve sağlam bir iple bağlanır. Sarılan ve bağlanan keçe, sıkıştırma makinesine verilir. 1-1,5 saat bu makinede sıkışır. Makineden çıkan ve sıkışmış olan uzun keçe ikiye katlanır. ikiye katlanan keçenin kenarları düzeltilir. Köşeleri bükülür. Katlanan kısımların tutması için düğümler yapılır. Düğümden sonra kapaklama denilen işlemle keçe orta kısımlarından çekilir. Kapaklamadan sonra keçe tekrar sulanır. Sulanan keçeye yün saçılır. Seçilen modele uygun renkli yünler kesilir. Kesilen renkli yünler döşenir ve keçe tekrar sarılıp bağlanır. Keçe sıkıştırma makinesine ikinci kez verilir. Bu işlemde keçeye 2.5 ton baskı uygulanmaktadır. Pişirme sırasında keçeye sabunlu su dökülür. Pişirme işlemi 2 saat sürmektedir. Makine¬den çıkan keçe rulo şeklinde sarılır ve suyunun süzülmesi için 1 gün bu şekilde bekletilir. Ertesi gün keçenin önce alt daha sonra orta kısmı kesilip kurumaya bırakılır. Bir gün sonra kurur ve kullanıma hazır hale gelir.

Meslekle İlgili Sorunlar

Afyon’da 30 yıl önce keçe imal edilip satılan 40 dükkanın bulunduğunu fa¬kat bugün sayının dörde indiğini ifade eden Hasan Kundak bu durumu keçenin kullanım alanının daralmasına bağlamaktadır. Keçecilik mesleğinin devam etme¬si için yeğenlerini yetiştirdiğini söyleyen Hasan Kundak günümüzde keçeciliğin kazanç getirmediğinden yakınmaktadır.

Türkiye’de 2004 Yılında Yaşayan Geleneksel Meslekler